www.tanea.gr/2011/08/08/lifear...

18Στις 14 Σεπτεμβρίου του 1974 κλήθηκα να πάω κατεπειγόντως στην οδό Ωραιοκάστρου στη Σταυρούπολη της Θεσσαλονίκης, πάνω από το παλιό εργοστάσιο γάλακτος ΑΓΝΟ. Πρώτη φορά πήγαινα κατά κει. Είχε μαζεμένο κόσμο, τον παραμέρισα με δυσκολία και είδα με πόνο ψυχής ένα κιβωτιόσχημο τάφο σακατεμένο από τον κουβά μεγάλου σκαπτικού μηχανήματος που είχε σταματήσει να δουλεύει, αλλά είχε ακόμη φουλ τις μηχανές. Δεν είναι αρχαία ψιθύριζαν οι περισσότεροι, μάλλον κάποια σαρακατσάνα ή βλάχα θα είχαν θάψει. Τότε πώς εξηγείται το χρυσό στεφάνι; Τους απαντούσα. Πού ξέρεις καμιάφορα, μπορεί να ήταν καμιά πάμπλουτη που δεν ήξερε τι έχει μου έλεγαν. Η πληροφορία για το χρυσό στεφάνι μας είχε φτάσει πριν ξεκινήσω και μάλιστα ότι βρέθηκε τσαλακωμένο κάτω από το μαξιλάρι της θέσης του οδηγού του μηχανήματος ο οποίος και κρατούνταν. Με πλησίασε ένας κύριος με γραβάτα ―είναι ταξίαρχος ή υποστράτηγος με πολιτικά μου ψιθύρισαν― και, πριν πει κάτι, τον παρακάλεσα να βάλει κάποια φρουρά και περιπολίες, ιδίως το βράδυ, γιατί πρέπει να γίνει συστηματική ανασκαφή. Μα τι λέτε κύριε, μου λέει, το βράδυ πρέπει να φυλάξουμε τον Καραμανλή, θα γίνει της κακομοίρας από κόσμο. Δεν έχω άτομα. Εν τω μεταξύ διαπίστωνα ότι ο αγωγός που διάνοιγε το σκαπτικό μηχάνημα περνούσε μέσα από νεολιθικό οικισμό (5.500 π.Χ. κ.εξ.). Ο τάφος ήταν με μια πρώτη ματιά του τέλους του 4^ου αι. π.Χ. Πάμε τώρα στο Τμήμα να δούμε τι περιμάζεψε ο κόσμος, μου λέει ο στρατηγός, τα έβαλαν όλα σε ένα γκαζοτενεκέ. Ταυτόχρονα μία γιαγιάκα με μία ανείπωτη χαρά μου έδινε ένα χρυσό ενώτιο που είχε και αυτή περιμαζέψει. Πάρε και αυτό παιδάκι μου.
Με το που μπήκαμε στο γραφείο του Διοικητή του Τμήματος Σταυρουπόλεως που ήταν ένστολος, μου δείχνουν τον άθλιο γκαζοτενεκέ, από αυτούς τους ασβεστωμένους των κτιστάδων με περασμένο σύρμα επάνω για λαβή, περιμένοντας πως και πως τη γνωμάτευσή μου. Ήταν γεμάτος με μεταλλικά αντικείμενα. Για μια στιγμή μου πέρασε από το νου. Λες βρε παιδί μου, σκέφτηκα. Θυμήθηκα ύστερα ακαριαία, σαν σε έκλαμψη, τέσσερις (!) λέξεις από ονομασίες κοσμημάτων παραδοσιακών γυναικείων ενδυμασιών (γιορτάνια, τζοβαερικά, χαϊμαλιά, τσαπράζια), θυμήθηκα ότι ο παππούς μου που δε γνώρισα ―πέθανε όταν η μαμά μου ήταν πέντε χρονών, δηλαδή γύρω στο 1925― ήταν εκείνο τον καιρό ο καλύτερος μάστορας τέτοιων κοσμημάτων στην Έδεσσα, Χριστόδουλος Κουλουνάς ονόματι, και τους ανακοινώνω αποφασιστικά: είναι αρχαία και υπάγονται στο Νόμο 5351/1932 «Περί Αρχαιοτήτων».
Μετά από μέρες και αφού προχώρησε η συντήρηση των αντικειμένων, διαπιστώθηκε ότι ένα από αυτά ήταν κασετίνα γραφέα.

 [ Αύγουστος 2024 ]