Με αφορμή τον «Αύγουστο» των Ghost Sounds, γύρω από τον οποίο έχει ξεσπάσει η γνωστή πλέον συζήτηση για το πόσο και με ποιον τρόπο χρησιμοποιήθηκε AI, αξίζει να σταθούμε λίγο πέρα από το εύκολο «AI εναντίον ανθρώπων».
Δεν γνωρίζουμε αν το τραγούδι είναι εξ ολοκλήρου προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Ξέρουμε όμως ότι η συζήτηση αυτή άνοιξε μια πολύ πιο ενδιαφέρουσα πόρτα: μπορεί μια μηχανή να δημιουργήσει κάτι που μας συγκινεί χωρίς η ίδια να έχει αισθανθεί ποτέ; Η απάντηση είναι προφανώς ναι, το είδαμε στην πράξη.
Το AI μπορεί να γράψει για έναν έρωτα χωρίς να έχει ερωτευτεί, για μια απώλεια χωρίς να έχει χάσει κανέναν, για έναν Αύγουστο χωρίς να έχει δει ποτέ τον ήλιο να δύει πάνω από μια θάλασσα. Έχει διαβάσει εκατομμύρια ανθρώπινες εμπειρίες και μπορεί να τις ανασυνθέσει τόσο πειστικά, ώστε εμείς να αναγνωρίσουμε μέσα τους τη δική μας ζωή. Παρ’ όλα αυτά κάτι λείπει.
Γιατί άλλο είναι να χρησιμοποιούμε το AI ως εργαλείο και άλλο να του παραδίδουμε τη δημιουργία. Όταν μια ανθρώπινη ιδέα, ένα βίωμα, μια μνήμη ή μια ανάγκη περνά μέσα από μια μηχανή για να πάρει καλύτερη μορφή, η μηχανή παραμένει εργαλείο. Η αφετηρία είναι ανθρώπινη.
Αλλά όταν η μηχανή παράγει μόνη της το συναίσθημα που υποτίθεται ότι εκφράζει, έχουμε μπροστά μας ένα παράξενο καινούργιο είδος τέχνης: τέχνη που μοιάζει να έχει βιωθεί χωρίς να έχει βιωθεί από κανέναν. Κι εδώ ίσως βρίσκεται η διαφορά που μας κάνει ακόμη να επιμένουμε στον άνθρωπο.
Θέλουμε τον τραγουδιστή που λύγισε πάνω στη σκηνή, που του ήρθαν τα δάκρυα, που κόπηκε η φωνή του και δεν μπορούσε να τελειώσει το ρεφρέν και τότε το κοινό δεν πάτησε skip. Χειροκρότησε για να του δώσει δύναμη να συνεχίσει. Δεν είναι τεχνική αυτό. Είναι σχέση.
Είναι ένας άνθρωπος που έζησε, πόνεσε, ερωτεύτηκε, απέτυχε, ίδρωσε και κάποια στιγμή έκανε όλα αυτά τραγούδι. Και απέναντί του βρίσκονται άλλοι άνθρωποι που αναγνωρίζουν κάτι από τον εαυτό τους.
Το AI μπορεί να φτιάξει τη φωνή. Μπορεί να φτιάξει τη μελωδία. Μπορεί να φτιάξει ακόμη και κάτι που θα μας κάνει να κλάψουμε. Αλλά δεν μπορεί να λυγίσει. Δεν μπορεί να κάνει ένα λάθος πάνω στη σκηνή και να κοιτάξει το κοινό. Δεν μπορεί να ακούσει δέκα χιλιάδες ανθρώπους να τραγουδούν μαζί του. Δεν μπορεί να ακούσει το χειροκρότημα που λέει: «Συνέχισε».
Γι’ αυτό μπορούμε να ακούσουμε τον «Αύγουστο» και να αναρωτηθούμε αν η μηχανή μπορεί να γράψει καλύτερα από τον άνθρωπο. Μπορεί.

Μπορούμε όμως και να επιστρέψουμε στον «Αύγουστο που μου χρωστάς» του Μητροπάνου. Γιατί εκείνος τον έζησε κι ας γράψει το AI άλλους εκατό Αυγούστους. Δεν έχει ζήσει ούτε έναν Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το τελευταίο πράγμα που δεν μπορεί να μας κλέψει.