Ο Martín Espada είναι Αμερικανός ποιητής και δοκιμιογράφος με καταγωγή από το Πουέρτο Ρίκο. Γεννήθηκε στο Μπρούκλιν το 1957 και διδάσκει ποίηση στο πανεπιστήμιο του Άμχερστ της Μασαχουσέτης. Έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της καριέρας του στην αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και στη μάχη για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι συλλογές του – που έχουν τιμηθεί με σημαντικά βραβεία – επικεντρώνονται στην εμπειρία της εργατικής τάξης και στους αγώνες των μεταναστών για να προσαρμοστούν στη νέα τους πραγματικότητα. Έχει μεταφράσει αρκετές ανθολογίες Ισπανόφωνης ποίησης.

Ποίημα Μεξικάνου ταξιτζή για τη γυναίκα του, που τον εγκατέλειψε

Κολλήσαμε στην κίνηση
πάνω στη γέφυρα του Μπρούκλιν,
κι έτσι ζήτησα απ’ τους ποιητές
στο πίσω κάθισμα του ταξί μου
να γράψουν ένα ποίημα για σένα.

Με ρώτησαν
αν είσαι σαν το φεγγάρι
ή τα δέντρα.

Είπα όχι,
είναι σαν τη γέφυρα
όταν έχει τόση κίνηση
που προλαβαίνω
να χαζέψω τις βάρκες
κάτω στο ποτάμι.

Η αγάπη είναι ένα φωσφορίζον έντομο στο παράθυρο

για τη Λορέν Μαρί Εσπάντα

Η λέξη αγάπη: νάτη, πάλι, ανθεκτική σαν έντομο, πετάει πιο γρήγορα απ’ την μυγοσκοτώστρα, κουνούπι που περνάει μέσα απ’ την κουνουπιέρα. Πώς η λέξη αγάπη κελαηδάει σε κάθε τραγούδι, τριζόνια που κρατάνε ένα παιδί της πόλης ξύπνιο όλη νύχτα. Μακάρι να μπορούσα να τα τηγανίσω και να τα φάω. Πώς η λέξη αγάπη βουίζει από σονέτο σε σονέτο. Είμαι ο μελισσοκόμος που ξυπνάει από έναν εφιάλτη με κυψέλες. Για να μνημονεύσω τον Ντουράν, τον Παναμέζο καβγατζή που σήκωσε το γάντι κι έφυγε στη μέση ενός αγώνα: No más. Φτάνει πια.

Μετά σε βλέπω, να παρακολουθείς τον βιολιστή, τα μάτια του κλειστά, το κοντσέρτο του Ρώσου συνθέτη στο μυαλό του, με τις άσπρες αλογίσιες τρίχες να ξεφτίζουν στο δοξάρι, και το πρόσωπό σου να λάμπει απ’ τα δάκρυα, και νάτη πάλι, η λέξη αγάπη, όχι μύγα ή κουνούπι, όχι τριζόνι ή μέλισσα, αλλά η νυχτοπεταλούδα που είδαμε ένα βράδυ, με φωσφορίζοντα πράσινα φτερά να χτυπάνε τη σίτα στο παράθυρο σαν να λέει: έχω μια βδομάδα ζωής, άσε με να μπω, και το κάνω.