Τι σημαίνει όταν απλώνει ένα πόδι; Ας πάρουμε αυτό το χαρακτηριστικό παράδειγμα. Κάποιοι αναρωτιούνται. Οι περισσότεροι ατυχώς νομίζουν ότι καταλαβαίνουν. Νομίζουν ότι πρόκειται για φιλικό χαιρετισμό ή διάθεση για παιχνίδι. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μιλούν μια γλώσσα διαφορετική από τη δική μας. Η κίνησή τους αυτή δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην το ίδιο που σημαίνει και για εμάς.
Όλοι έχουμε μία τάση να αποδίδουμε σε άλλους δικές μας συμπεριφορές. Γι’ αυτό παρερμηνεύουμε, ενώ κάθε κίνηση αποκτά νόημα μέσα στο πλαίσιο της, διαπερνώντας το φράγμα επικοινωνίας. Το να απλώσει ένα πόδι μπορεί να μη σημαίνει ότι θέλει παιχνίδι, αλλά επαφή και όχι δραστηριότητα. Αυτό επιβεβαιώνουν ένα βλέμμα, κάποια κλίση στο κεφάλι, ένα μουρμουρητό, που ίσως συνοδεύουν την κίνηση, χωρίς να αποκλείεται να σημαίνει απώθηση, ένα φαρ ουστ στην πιο ακραία εκδοχή.
Η επικοινωνία δεν περιορίζεται σε ήχους. Σιωπηλές κινήσεις, που τραβούν την προσοχή, είναι συχνά πιο εκφραστικές. Από την ανταπόκριση διαμορφώνονται κώδικες αλληλεπίδρασης. Όλοι μαθαίνουν μέσα από μία σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Το να απλώσει μία πατούσα μπορεί να σημαίνει άγχος, απογοήτευση, δυσανεξία ή ανάγκη για παρηγοριά. Η επανάληψη και η συχνότητα της συμπεριφοράς αποτελούν σημαντικούς δείκτες.
Το άπλωμα του ποδιού συνιστά βασικό στοιχείο κίνησης και έκφρασης. Μαθαίνοντας να κατανοούμε αυτή τη γλώσσα του σώματος, καλλιεργείται μία σχέση ενσυναίσθησης και εμπιστοσύνης, που οδηγεί σε δεσμούς συνύπαρξης.
Περιληπτικά, αν κάποιος άνθρωπος σου δίνει την πατούσα του, δεν το κάνει κατ’ ανάγκην για να πει γεια ή γιατί θέλει να παίξει. Μπορεί κάτι άλλο να σου λέει. Μπορεί να θέλει την προσοχή σου ή απλώς να σε κλωτσήσει. Ας μη νομίζουμε ότι οι συμπεριφορές τους σημαίνουν το ίδιο που σημαίνουν και για έναν σκύλο.
Μην ξεχνάτε ότι οι άνθρωποι έχουν λησμονήσει πώς να συνδιαλέγονται με κινήσεις ή τη στάση του σώματος. Νομίζουν ότι επικοινωνούν σε μια δική τους γλώσσα, χωρίς μεγάλη γκάμα εκφράσεων, που όμως εξακολουθεί να τους μπερδεύει. Τους αρέσει να παριστάνουν τους κηδεμόνες, ενώ ούτε τον εαυτό τους δεν μπορούν να φροντίσουν.
Παραμένουν εντούτοις οι καλύτεροι φίλοι του σκύλου, αν εξαιρέσουμε τα τσιμπούρια. Ας μη μας παρασύρει η ενσυναίσθηση ως ιδιαιτερότητα του είδους μας σε έναν ναρκισσισμό. Δεν είμαστε όλοι σκύλοι σε αυτόν τον πλανήτη. Ίσως σε κάποιον άλλο.
Μην ξεχνάτε τι συνεπάγεται η καινή ψύχωση με την τεχνητή νοημοσύνη. Αν σε μεγάλα μοντέλα συγκεντρωθούν κάθε είδους γαβγίσματα και οσμές, υπάρχει κίνδυνος όχι μόνον άνθρωποι-ρομπότ να αντικαταστήσουν τους ανθρώπους, αλλά και σκυλάκια-ρομπότ τους σκύλους. Στηρίξτε τα σκυλάδικα της γειτονιάς σας, όσο υπάρχουν.
Είναι απαραίτητο να προστεθεί ότι οι συμβουλές και οδηγίες αυτές δεν πρέπει να διαρρεύσουν σε γάτες ή στους κηδεμόνες τους. Υπάρχει κίνδυνος να μεταφραστούν. Και τότε ποιος μας σώζει;