Ερχότανε, λέει, η Μούσα από την Ανατολή με τη μορφή πάμφωτου λευκού σύννεφου και με συμπαντική ταχύτητα, συνοδευόμενη από την Ίριδα που εκτελούσε εντολή των Θεών. Xαμήλωνε απαλά στις όχθες της λίμνης Starnberger, έξω από το Μόναχο. Tην υποδέχτηκαν κρώζοντας χιλιάδες πουλιά έτοιμα να αποδημήσουν. Ηρέμησαν με ένα της νεύμα και είπε:
Η ομορφιά γίνεται λόγος, ποίηση, μουσική, ζωγραφιές, γλυπτική. Πάντως όταν γίνεται ποίηση ή μουσική, ακούγονται έντονα κελαρύσματα εκεί που περνάνε νερά. Κυρίως στα αυλάκια λιθόστρωτων παλαιών πόλεων.
Μία αφήγηση, ή σκέψη, ή ιδέα, ή φιλοσοφική θέση, ή άποψη, δεν είναι ποίηση. Για να λειτουργήσει ποιητικά θα πρέπει να επενεργήσει μία ανεξερεύνητη δύναμη που είναι αδύνατον να την συλλάβει κανείς ως απλό νοήμον ον. Απαιτείται συγκεκριμένη συνθήκη και, θα την έλεγα, ποιητική ευφυία.
Αυτή η συγκεκριμένη συνθήκη είναι προϊόν μακρόσυρτης διαδικασίας* κατά την οποία, στον παραδοσιακό κόσμο αλλά και, θα έλεγα, στον μη παραδοσιακό, «εις των πολλών έχων το χάρισμα της στιχουργικής και το μουσικόν αίσθημα ανεπτυγμένον…», ή κάπως έτσι, όπως έλεγε ο Νικόλαος Πολίτης, υπακούοντας σε μη ελεγχόμενες από τον ίδιο δυνάμεις, μεταβάλλει τον λόγο σε ποιητικό προσπαθώντας να προσεγγίσει την ομορφιά. Πιστεύω ότι καταρχάς ο Πολίτης θα εννοούσε με το «μουσικόν αίσθημα» κάτι πέρα από τη στιχουργική, δηλαδή πέρα από το μέτρο, το ρυθμό, τις ομοιοκαταληξίες και τις εναλλαγές συμφώνων και φωνηέντων και αυτό, και όχι μόνο, το κατέχω αποκλειστικά εγώ, συνέχισε η Μούσα, και κάποτε το δωρίζω. Είναι όπως το δροσερό νερό που αναβλύζει ανάμεσα σε άσπρα λουλούδια της Πομπηίας ή, θαυματουργικώς, ανάμεσα σε κρινάκια της άμμου της Ζακύνθου. Είναι επτασφράγιστο μυστικό. Καμία διδασκαλία δημιουργικής γραφής ή θεωρίας λογοτεχνίας δεν υπάρχει περίπτωση να τα διδάξει ή, καλύτερα, να τα αποκαλύψει.
Κάποτε είπα μερικά από αυτά στις Σειρήνες του Ομήρου και εκείνες, ως που να εξαφανιστούν από προσώπου γης, έριχναν στα βράχια τους παραπλέοντες που τις άκουγαν μαγεμένοι και σωριάζονταν τα άσπρα κόκαλά τους κατά κει που σκάνε τα κύματα. Μπορεί και να είναι μυστικά που οδηγούν στο θάνατο.
Οι μηχανισμοί του μετασχηματισμού της πραγματικότητας σε ποίηση είναι αδύνατο να εντοπισθούν.
Η ποίηση επιζεί μόνο όταν διαλέγεται με την αιωνιότητα. Δεν την ενδιαφέρει άμεσα η σε βάθος διείσδυση και ανάλυση του κόσμου, των γεγονότων και των ψυχισμών, όπως γίνεται με την πεζογραφία που, ακόμη και αν ισχυρίζεται ότι είναι ρεαλιστική, είτε το θέλει είτε όχι, μεταμορφώνει την πραγματικότητα και μεταβάλλεται κάποτε σταδιακά σε ποίηση. Μόνο όμως όταν έχει δικό της εσωτερικό ρυθμό. Όπως, ας πούμε, στο «Νεκροί» από τους Δουβλινέζους του Τζόις ή σε μερικά διηγήματα του Παπαδιαμάντη. Αυτός ο ρυθμός μπορεί και να είναι όψη της αιωνιότητας.
Αυτά είπε η Μούσα και, με τη συνοδεία των πουλιών, έφυγε.
Η προτομή του Αριστοτέλη στις όχθες της λίμνης, μπροστά στο συνεδριακό κέντρο, κοίταζε άναυδη:
