ΗΤΑΝ ΤΟ ΧΙΡΜΠΕ ΧΙΖΕ

S. Yishar


Γραμμένη όσο αντηχούσαν ακόμη οι πυροβολισμοί του πρώτου αραβοϊσραηλινού πολέμου, η νουβέλα «’Ηταν το Χιρμπέτ Χιζέ», που κυκλοφόρησε στα εβραϊκά το 1949, είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα της ισραηλινής λογοτεχνίας. Τράβηξε αμέσως το ενδιαφέρον κοινού και κριτικών, έγινε το επίκεντρο έντονης δημόσιας αντιπαράθεσης και συνεχίζει μέχρι σήμερα να ενοχλεί και να προκαλεί συζητήσεις. Ο αφηγητής, ένας ανώνυμος στρατιώτης, συμμετέχει στην επιχείρηση εκκένωσης ενός παλαιστινιακού χωριού από τον ισραηλινό στρατό και περιγράφει όχι μόνο τα όσα βρίσκουν και κάνουν εκεί ο ίδιος και οι συμπολεμιστές του, αλλά και, κυρίως, τη δική του προσωπική πάλη ανάμεσα σ’ αυτό που ξέρει ότι πρέπει να γίνει και τη συνείδησή του, την πίστη σε ένα όραμα και τη φρίκη των όσων απαιτούνται για να γίνει το όραμα πραγματικότητα.

Κάτι με χτύπησε σαν κεραυνός. Μεμιάς τα πάντα απέκτησαν διαφορετικό νόημα: εξορία. Αυτό ήταν εξορία. Αυτή ήταν η εξορία. Έτσι ήταν η εξορία. […] Δεν βρέθηκα ποτέ στη Διασπορά –είπα στον εαυτό μου–, ποτέ δεν είδα πώς είναι… αλλά κάποιοι μου μίλησαν, μου είπαν, με συμβούλεψαν, μου εξιστόρησαν επανειλημμένα, από κάθε κατεύθυνση, σε βιβλία και εφημερίδες, παντού: εξορία. Αυτή η λέξη υπήρχε γραμμένη σε κάθε νευρώνα μου. Η διαμαρτυρία του έθνους μας προς τον κόσμο: εξορία! Είχε μπει στον οργανισμό μου, προφανώς, με το γάλα της μάνας μου. Τι είχαμε διαπράξει σήμερα; Δεν είχα πουθενά να πάω, να απομακρυνθώ. Κατέβηκα και ανακατεύτηκα μαζί τους, όπως κάποιος που ψάχνει για κάτι.

«Μια εκπληκτική νουβέλα…Φόρος τιμής στην κριτική σκέψη»The Guardian

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Καρολίνα Μέρμηγκα


Μέσα από την προσωπική ιστορία του γιατρού Κωνσταντίνου Μ. (1874-1941) ξετυλίγεται η άνθηση της αθηναϊκής αστικής τάξης με τις χάρες και τις αδυναμίες της, οι πόλεμοι και οι πολιτικές διαμάχες που έσκισαν τη χώρα στα δύο, οι βαθιές πληγές και οι μεγάλες στιγμές δόξας της Ελλάδας.Ένα ιστορικό μυθιστόρημα όπου ο έρωτας, τα ηθικά διλήμματα, η ματαιοδοξία, η προσφορά, οι φιλοδοξίες και η αίσθηση χρέους συνθέτουν τον καμβά μιας γενιάς Ελλήνων, επώνυμων κι ανώνυμων, που σήμερα μοιάζουν μακρινοί και άγνωστοι, όμως συνεχίζουν να μας καθορίζουν με τρόπο ανεξίτηλο.

ΒΡΑΧΝΟΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ

Χρήστος Μπράβος


ΗΜΕΡΟΣ ΥΠΝΟΣ

στὸν Χρῆστο Κεραμίδα

Χιόνι σεντόνι τρυφερὸ γιὰ τοῦ φιδιοῦ τὸν ὕπνο.
Χιόνι καὶ πένθιμο σκυλὶ βραχνὸς προφήτης.
Μὲ νύχια παγωμένα ὁ λύκος κρύβεται.
Μὲ φόβο οἱ ζωντανοὶ τὴν πόρτα κλείνουν.
Κοιτᾶς ἀπ’ τὸ παράθυρο: Καπνίζουν τὰ πηγάδια.
Χιόνι· κι ἀνάψαν τὴ φωτιὰ στὸν κάτω κόσμο.
Ὁ κυνηγὸς στὸ πέρασμα τὸ σπίρτο πίνει.
Τὸν λύκο, ποὺ ἐχύμηξε πίσω του, δὲν τὸν βλέπει.
Νύχτα μὲ πένθιμο σκυλὶ στὸν σάπιο φράχτη.
Κι οἱ πεθαμένοι ἀκοῦν· καὶ περιμένουν.

Ο ΕΡΩΤΙΚΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

Παντελής Βουτουρής


Ὁ χαρακτηρισμός τοῦ Παλαμᾶ ὡς «ἐρωτικοῦ», «ἡδονικοῦ», «σαρκολάτρη» ἤ «κολασμένου» ποιητῆ, προφανῶς ξενίζει καθώς συγκρούεται μέ χρόνιες παραμορφώσεις καί ἐμπεδωμένα στίς σχολικές αἴθουσες φιλολογικά στερεότυπα. Ὡστόσο, αὐτό πού δέν ἐπιδέχεται ἀμφισβήτηση εἶναι ὅτι ὁ ἔρωτας –σαρκικός ἤμετουσιωμένος– εἶναι διάχυτος σέ ὅλη τήν ἔκταση τοῦ ποιητικοῦ του ἔργου· τά ἐρωτικά του ποιήματα εἶναι, μάλιστα, περισσότερα ἀπό τά ποιήματα κάθε ἄλλης θεματικῆς κατηγορίας, ἀκόμη καί ἀπό τά πατριδολατρικά του. Ἡ ἀνθολόγηση στόν ἀνά χεῖρας τόμο τῶν ἐρωτικῶν ποιημάτων τοῦ Παλαμᾶ σέ χρονολογική τάξη, ἐπιτρέπει στόν αναγνώστη νά παρακολουθήσει τή διαφοροποίηση καί τίς δραματικές μεταλλάξεις τοῦ ἐρωτικοῦ του λόγου κατά τή διάρκεια τῶν πενήντα περίπου δημιουργικῶν του χρόνων. Ἔτσι, μπορεῖ νά διαπιστώσει ὅτι ὅσο περνοῦν τά χρόνια ὁ ἔρωτας, καί μάλιστα ὁ σκοτεινός ἔρωτας, γίνεται τό κυρίαρχο θέμα στήν ποίησή του· ἀποκλειστικό σχεδόν θέμα στίς τελευταῖες ἰδίως συλλογές (τίς κατεξοχήν ἡδονιστικές καί κασσιανικές: Δειλοί και σκληροί στίχοι, Περάσματα και χαιρετισμοί, Βραδυνή φωτιά). Γιατί ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ἀπό τό 1920 καί ἑξῆς (ὅταν δηλαδή εἰσέρχεται στήν ἕβδομη δεκαετία τῆς ζωῆς του) γράφει καί τά πιό τολμηρά ἡδονιστικά ποιήματά του. Σέ αὐτή τήν ὄψιμη περίοδο ἡ ἡδονή, ἡ παραφροσύνη, ὁ θανατος, οἱ βασανιστικές τύψεις, ἡ αἴσθηση τῆς ἁμαρτίας, τά ἐνοχικά σύνδρομα, ἡ αὐτοταπείνωση καί ἡαὐτοκαταστροφική ὑποταγή στήν ἐξουσία τοῦ γυμνοῦ γυναικείου σώματος, ὁ φετιχισμός τοῦ γυναικείου ποδιοῦ, τό πιοτό, τό χασίς, καί οἱ ἐμβληματικές προσωποποιήσεις καί μεταφορές ὅπως ἡ κακή φωτιά, ἡ κακή νύχτα, ἤ ἡ δίψα τοῦ ἀκάθαρτου φιλιοῦ, ὁρίζουν μιά σκοτεινή ἐρωτική παραμεθόριο, ἐφαπτόμενη μέ τήν μπωντλαιρική περιοχή τοῦ κακοῦ, μοναδική στή νεοελληνική ποίηση.

ΑΝΤΙΣΤΙΞΕΙΣ

Γιάννης Ευσταθιάδης


Η μουσική τριλογία του Γιάννη Ευσταθιάδη συγκεντρωμένη σε έναν τόμο. Η μνήμη, η ζωή, η μουσική αλλά και οι υπόλοιπες τέχνες, ακολουθούν απρόβλεπτες διαδρομές και σχεδιάζουν έναν πολιτιστικό χάρτη που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του προσωπικού. Αν, κατά βέβηλη παραφθορά ενός πασίγνωστου αφορισμού, μουσική είναι όσα ακούγονται, τα δοκίμια αυτά επιχειρούν να καταγράψουν τις ακροαστικές εμπειρίες από τη μουσική και να λειτουργήσουν σαν αποκωδικοποιητές μουσικών εντυπώσεων, όπως αυτές άναρχα συγκροτούν μέσα μας το δικό τους ηθικό corpus.

«Μικρά λογοτεχνικά κομψοτεχνήματα που διαβάζονται σαν κομψές εξισώσεις του νου αλλά και της καρδιάς […]» Ηλίας Μαγκλίνης Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

«Οδηγεί με συναρπαστικό τρόπο τον αναγνώστη στο σύμπαν του μουσικού του κόσμου.»
Γιώργος Μονεμβασίτης ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ