Πεπραγμένα και Πρακτέα

Καστοριάδης Κορνήλιος

{Μετάφραση: Κωστής Σπαντιδάκης}
{Επιμέλεια: Σωτήρης Σιαμανδούρας, Ηλίας Καφάογλου, Πωλ Μανιάτης}

Ο πέμπτος τόμος της σειράς «Τα σταυροδρόμια του λαβυρίνθου», με τίτλο Πεπραγμένα και Πρακτέα, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Le Seuil το 1997, και υπήρξε το τελευταίο έργο το οποίο εξέδωσε εν ζωή ο Κορνήλιος Καστοριάδης.

Λαμβάνοντας ως αφετηρία τα κείμενα που συμπεριελήφθησαν, το 1989, σε έναν συλλογικό τόμο αφιερωμένο στη σκέψη του, ο Καστοριάδης εμβαθύνει σε ψυχαναλυτικές και σε φιλοσοφικές όψεις της δουλειάς του στη μεταξύ τους συνάφεια. Μεταξύ των συνομιλητών του στον εν λόγω τόμο, μπορούμε να σημειώσουμε ενδεικτικά τους Εντγκάρ Μορέν, Πιερ Βιντάλ-Ναγκέ, Βενσάν Ντεκόμπ, Άγκνες Χέλλερ και Άξελ Χόννετ. Με τη γονιμότητα και τον δυναμισμό των εννοιών που ανέπτυξε συστηματικά ήδη από τη Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας, ανάμεσα στις οποίες διακρίνονται η ριζική φαντασία, η ενική ψυχή και το κοινωνικό φαντασιακό, ο Καστοριάδης καταδύεται στα θεμέλια της φιλοσοφίας και αναδύεται συνομιλώντας με τη φαινομενολογία του Μερλώ-Ποντύ, αναστοχαζόμενος την ψυχαναλυτική πρακτική και θεωρία, προσφέροντας εργαλεία για την τοποθέτηση έναντι τόσο του δομισμού όσο και του μεταδομισμού και διανοίγοντας εντέλει έναν δρόμο το εύρος του οποίου μένει να εκτιμηθεί πλήρως.

Όπως σημειώνει ο συγγραφέας, «Δεν φιλοσοφούμε, δεν ασχολούμαστε με την οντολογία για να διασώσουμε την επανάσταση, αλλά για να διασώσουμε τη σκέψη μας και τη συνοχή μας». Ταυτόχρονα όμως, ο Καστοριάδης υπερασπίζεται και διασαφηνίζει το πρόταγμα της άμεσης δημοκρατίας για το οποίο ουδέποτε έπαψε να εργάζεται.

Ισόβια Θλίψη

Πορφύρης Τάσος

Η ποιητική συλλογή του Τάσου Πορφύρη «Ισόβια θλίψη» χαρτογραφεί γλυκόπικρες μνήμες του παρελθόντος, ήχους και χρώματα του γενέθλιου τόπου, μελαγχολικές εικόνες και πικρά συναισθήματα για όσα έχουν μεταβληθεί, για όσους έχουν φύγει και για όσα θα έρθουν. Στροφή σε ενδότερα τοπία, νόστος και άλγος και μια μνήμη τραυματική που συνομιλεί με το παρόν συνθέτουν το ποιητικό σύμπαν του Τάσου Πορφύρη. Ποιήματα με υπαρξιακό και αυτοαναφορικό υπόστρωμα, που συνδυάζεται με ένα λόγο ειλικρινή και συναισθηματικά φορτισμένο, στίχοι που συμφιλιώνουν το παραδοσιακό με το μοντέρνο χωρίς να υποτάσσονται σε νόρμες, γραφή διαυγής και κρυστάλλινη αποτελούν μερικά από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της συλλογής.

Μεταμοντερνισμός

Kellner Douglas, Bauman Zygmunt, Roberts David

{μτφρ: Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος - Στέφανος Ροζάνης}

Το κείμενο του Ντάγκλας Κέλλνερ («Ο μεταμοντερνισμός ως κοινωνική θεωρία»), γραμμένο στον απόηχο της μεγάλης διαμάχης για τον μεταμοντερνισμό, αποτελεί μια χρήσιμη εισαγωγή στο θέμα. Ο συγγραφέας προχωρεί σε μια μακρά επισκόπηση τον φαινομένου ξεκινώντας από τις γαλλικές εκφάνσεις του (Μπωντριγιάρ, Λυοτάρ) και καταλήγοντας, αφενός, σε μια κριτική της κριτικής που ασκεί ο Χάμπερμας στον μεταμοντερνισμό από τη σκοπιά της Σχολής της Φραγκφούρτης και, αφετέρου, σε μια θετικότερη αντιμετώπιση της μαρξίζουσας ερμηνείας του μεταμοντερνισμού από τον Φρέντρικ Τζαίημσον ως «πολιτιστικής λογικής τον καπιταλισμού».
Στο δεύτερο δοκίμιο ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν πυροδοτεί με το ερωτηματικό του τίτλου του («Υπάρχει μεταμοντέρνα κοινωνιολογία;») μια σειρά σκέψεων που κατατείνουν στον ακριβέστερο προσδιορισμό της «μετανεωτερικότητας», μέσα στη φούσκα των πληθωριστικών «μετά-», που κατέκλυσαν τον χώρο της θεωρίας μετά την εξαγγελία του (αενάως αναβαλλόμενου) «τέλους της Ιστορίας».
Το τρίτο δοκίμιο («Πέραν της Προόδου: το Μουσείο και το Μοντάζ», του Νταίηβιντ Ρόμπερτς) έρχεται να αρθρώσει, μέσα από μια διαλεκτική σύζευξη του Μαλρώ και του Μπένγιαμιν, μιαν υπεράσπιση της τέχνης του παρελθόντος από μίαν απροσδόκητη «μεταμοντέρνα» σκοπιά

Το ψηφιδωτό της νύχτας

Ιουλίτα Ηλιοπούλου


Πρόκειται για το όγδοο ποιητικό βιβλίο της Ιουλίτας Ηλιοπούλου που περιλαμβάνει σαράντα οκτώ ποιήματα με κεντρικό θεματικό άξονα τη νύχτα με τις πολλές φωνές της, με την κυριολεκτική, αλλά και μεταφορική σημασία της. Τα γράμματα του αλφαβήτου, σαν άλλες ψηφίδες εννοιών και αισθήσεων, προσδιορίζουν την κάθε νύχτα: Τη θαλασσινή νύχτα του τέλους του καλοκαιριού, τη νύχτα μες στους κινδύνους της πόλης, τη νύχτα στη μοναξιά του σπιτιού, τη νύχτα της ερωτικής επιθυμίας, αλλά και τη νύχτα του αιώνα, τη νύχτα όπου κάθε δίκιο και αξία δοκιμάζονται.