Οι Πέρσες μετά την ήττα τους στο Μαραθώνα απέπλευσαν για την πατρίδα τους αφού παρέλαβαν τους Ερετριείς αιχμαλώτους τους από την Αιγίλια. Τους μετέφεραν στην Aρδέρικκα, που βρισκόταν στο δρόμο ο οποίος συνέδεε τις Σάρδεις με τα Σούσα, όπως μας πληροφορεί ο Ηρόδοτος. Εκεί πάρα πολλά χρόνια αργότερα ο Μέγας Αλέξανδρος συνάντησε τους απογόνους τους.
Ποια πιο μεγάλη λύπη από αυτήν, ποιος μεγαλύτερος καημός; Να μην ξαναδούν ούτε οι ίδιοι, ούτε τα παιδιά τους, ούτε τα εγγόνια τους, ξανά θάλασσα, ξανά τα νερά της, το κύμα, τα κύματά της. Ποια μεγαλύτερη καταδίκη για ανθρώπους που σ’ ακρογιάλια δίπλα αναστήθηκαν, που του ήλιου το φως εκεί δίπλα τους βλέπανε, που του Αιγαίου τη μητρική αγκαλιά γνώρισαν, ήξεραν, θυμόντουσαν ως της ζωής τους τα τέλη.
Γι’ αυτό κι ο Πλάτων, δυο φορές στις μεταφράσεις μου, μαζί του κι εγώ πολύ, πάρα πολύ συγκινημένος:
Ερετριείς της Εύβοιας. Κι αλίμονο απ’ τα Σούσα
μας θάψαν’ όχι μακριά. Μα πόσο απ’ την πατρίδα!
*
Μακριά απ’ το κύμα όλο ζωή, το θόρυβο του Αιγαίου,
εδώ, απ’ τα Εκβάτανα, στη μέση πια του κάμπου,
Ερέτρια πατρίδα μας, εμείς σε χαιρετάμε,
κι Αθήνα εσύ γειτόνισσα, και θάλασσά μας πρώτη.
( Από το ανέκδοτο βιβλίο Νουάρ Στιγμές )
