Αν έπρεπε να χαρακτηρίσουμε τον Νίκο Ζήβα, με τρεις μόνο λέξεις αυτές είναι: Σπουδαίος - Πολύτιμος - Γενναιόδωρος. Οι ιδιότητες αυτές, ευτυχώς ενυπάρχουν σε πολλούς άλλους, όμως ο Νίκος τις συγκέντρωνε, κάθε μια σε σπάνιο μέγεθος, και όλες μαζί σε παραδειγματικό εναρμονισμό.
Σπουδαίος καλλιτέχνης. Τούτο αναγνωρίζεται στο σπάνιο θεματικό εύρος του έργου του, στο πλήθος των τεχνικών, στην ποιότητα της εκτέλεσης, στην εκλογή των υλικών, στην αισθητική αρτιότητα κάθε έργου, στην αισθητική ενότητα κάθε σειράς, στην αξία των θεμάτων, τη λειτουργικότητα των νοημάτων, τη διακριτική προβολή των ιδεών, το μέγεθος της έμπνευσης.
Σπουδαίος στοχαστής. Στις μέρες μας τα καλλιτεχνικά προϊόντα συνοδεύονται ενίοτε με κείμενα των δημιουργών τους. Όμως σε ελάχιστες περιπτώσεις τα κείμενα αυτά είναι τόσο εύστοχα και καλογραμμένα όπως εκείνα του Ζήβα, στα οποία ο καλλιτεχνικός σχολιασμός, αν υπάρχει, είναι σύντομος, ώστε το κύριο μέρος να καλύπτει ένα πολύ ευρύτερο πεδίο στοχασμού, όχι μόνον καλλιτεχνικού, αλλά πολύ περισσότερο κοινωνικού και πολιτικού. … «…Η ελευθερία είχε πάντα αλμυρή γεύση…» είναι μια φράση για τους κοινωνικούς αγώνες των αλατωρύχων, που ακόμη θυμάμαι από το κείμενο του Νίκου μας για την έκθεση «Ο Χορός του Αλατιού» πριν από 6 χρόνια. Με καθαρά, έστω και αυστηρά φιλολογικά κριτήρια, τα κείμενα του Ζήβα είναι σπουδαία για την περιεκτικότητα, τη σαφήνεια, τη συντομία και το ύφος. Αβίαστα προδίδουν υψηλού επιπέδου κατάκτηση της γλώσσας και της καλής γραφής, ενώ το περιεχόμενό τους υποδηλώνει την ευρυμάθεια και κυρίως την ευαισθησία του Ζήβα σε οικουμενικής βαρύτητας ζητήματα ελευθερίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Η αναγνωριζόμενη στη δημιουργικότητα και τον στοχασμό του Ζήβα ευφυία, δεδομένου του σπάνιου χαρακτήρα του, ήταν φυσικό να εκδηλώνεται και μέσα από ένα υψηλής ποιότητας χιούμορ, το οποίο πλούτιζε την πνευματική εμπειρία της συναναστροφής και χάριζε αλησμόνητες στιγμές ιλαρότητας και ευθυμίας. Ταυτοχρόνως, η ίδια ευφυία, συνδυασμένη με ένα αυστηρό αίσθημα ευθύνης, θεμελίωνε την απαιτούμενη από ορισμένες περιστάσεις σοβαρότητα. Όλα αυτά, εκείνα που ακολουθούν και μαζί τα λόγια των οικείων του «…ένας σπουδαίος σύζυγος, αδερφός και θείος που μας έκανε όλους καλύτερους ανθρώπους με το παράδειγμά του και το χαμόγελό του…» ― συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα ενός σπουδαίου ανθρώπου.
Πολύτιμος: Ο Ζήβας εννοούσε όσο ελάχιστοι την ατομική δράση ως ταυτοχρόνως προσωπική υπόθεση δημιουργίας και ως ανιδιοτελή συνιστώσα σε μια κοινή πορεία πολλών άλλων ομοτέχνων και συμπολιτών. Έτσι με καλά σχεδιασμένες ενέργειες και εργασίες από το 2010 έως το 2013 διαμόρφωσε τους χώρους, εσωτερικούς και εξωτερικούς της Zivasart gallery, με κύριο σκοπό την ικανοποίηση της πάντοτε έντονης ανάγκης καλλιτεχνών και κοινού για περισσότερες ευκαιρίες παρουσίασης, γνωριμίας και συζήτησης της εικαστικής δημιουργίας. Το αποτέλεσμα δικαίωσε τις προθέσεις του: περίπου τριάντα εκθέσεις, με αρκετές χιλιάδες επισκέψεις. Το πρόγραμμα περιελάμβανε πάντοτε ζωντανή μουσική παράσταση από επαγγελματίες μουσικούς, άφθονο έντυπο υλικό και κανονικές εκδόσεις βιβλίων-καταλόγων και μέσω αυτών τη διατήρηση του ιστορικού αποτυπώματος κάθε δράσης. Με αυτά τα δεδομένα ο Νίκος Ζήβας ήταν πολύτιμος για όλους όσοι πέρασαν από τον εκθεσιακό χώρο του ως επσκέπτες και κυρίως ως δημιουργοί των εκθεμάτων.
Γενναιόδωρος: Παρά το μέγεθος της προσωπικής του συμβολής σε καθετί που γινόταν, όπου συμμετείχε, συστηματικά άφηνε περισσότερο χώρο για την προβολή και αναγνώριση της συμβολής των άλλων. Η σπάνια αυτή γενναιοδωρία δεν περιοριζόταν στην περιοχή της αναγνώρισης και της ηθικής ανταμοιβής, αλλά, ακόμη περισσότερο, απλωνόταν αθορύβως και αφανώς στον χώρο των υλικών και χρηματικών δαπανών. Εκτός των συλλεκτικών αντικειμένων που πλέον των έργων του εγκαρδίως δώριζε, δαπανούσε προθύμως χρήματα για παράπλευρες καθημερινότητες και σπανίως υποχωρούσε στην επίμονη πίεση κάποιων που επιθυμούσαν να πληρώσουν αντ’ αυτού. Γενναιόδωρος λοιπόν με τα αισθήματα, με τα υλικά και με τη μοιρασιά της φιλοδοξίας και των επαίνων.
Με το πάντοτε ευχάριστο παράστημα, το αλησμόνητα εκφραστικό πρόσωπο, την φυσικότατη έκφραση πλούσιων αισθημάτων, το χαμόγελο και τις πράξεις που δεν χωρούν στη συντομία του παρόντος, ήταν παράδειγμα του αρχαίου ιδανικού ως Καλὸς κἀγαθός.
Σπουδαίος, πολύτιμος, γενναιόδωρος. Έτσι θα τον θυμόμαστε πάντοτε με αισθήματα θαυμασμού και ευγνωμοσύνης.
