Το μέλλον του βιβλίου παραμένει το βιβλίο / Εγκώμιο της δουλειάς του εκδότη

Christian Bourgois

{μτφρ: Σοφία Λεωνίδη}

Φέτος οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ συμπληρώνουν 40 χρόνια ζωής. Το 2019 μας βρίσκει με περίπου 1.430 τίτλους. Η επέτειος εορτάζεται με την έκδοση του λόγου του Christian Bourgois για την τελετή βράβευσης του το 2007 στην Έκθεση Βιβλίου της Γκουανταλαχάρα στο Μεξικό, όπου ανακηρύχθηκε ο καλύτερος εκδότης. Δεν μπόρεσε τότε να παρευρεθεί ο ίδιος στην τελετή. Το λόγο του διάβασε αντ' αυτού ο φίλος του εκδότης Jorge Herralde, των περίφημων ισπανικών εκδόσεων Anagrama. Εμείς γαλουχηθήκαμε με τις γαλλικές εκδόσεις Christian Bourgois.Ο λόγος του αποδίδει τη σπουδαιότερη τιμή στον κλάδο μας. Μ' έναν πολύ διαυγή, λεπτό και συμπυκνωμένο τρόπο, εκφράζει την ουσία της δουλειάς μας, την ηθική της και την ομορφιά της. Μιλάμε λοιπόν με αφορμή τα 40 χρόνια ζωής του οίκου μας δανειζόμενοι τα λόγια κάποιου άλλου, που έκανε το ωραιότερο εγκώμιο αυτού του επαγγέλματος.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

Ο σπουδαίος Γερμανός εκδότης Fischer θεωρούσε ότι η αριστεία στο επάγγελμά μας έγκειται ακριβώς στο να εκδίδουμε βιβλία που το κοινό δεν τα περιμένει, δεν τα θέλει. [...]
Τότε λοιπόν έμαθα ότι ένας εκδότης οφείλει στον εαυτό του να είναι αδιάλλακτος, άδικος, ότι πρέπει να εμμένει στις πεποιθήσεις του· με λίγα λόγια, έμαθα ότι εκδίδω σημαίνει εκδίδω κόντρα στο ρεύμα. [...]
Ας πούμε καλύτερα ότι ακολούθησα μια εξέλιξη με οδηγό την τύχη και τις συγκυρίες, με κάποιο – όπως συνειδητοποιώ σήμερα – θράσος. [...]
– C.B.

Η σαγήνη της αρχιτεκτονικής

Επιλογή – σχολιασμός: Sandrine Fillipetti

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
{μτφρ: Γιάννης Σιδέρης}

Οι κατοικίες και όλα τα κτίρια αμιλλώνται μεταξύ τους ως προς τη λειτουργικότητα και τη μεγαλοπρέπεια τους, αποκρυσταλλώνουν όμως εξίσου και τα ανθρώπινα πάθη. Αυτή η ανθολογία κειμένων για την αρχιτεκτονική δεν έχει σκοπό να αμφισβητήσει τις δηλωμένες προθέσεις τους ούτε να καταστεί ευρετήριο αρχιτεκτονικών στυλ και τάσεων. Δεν αντιπαραθέτει θεωρίες ούτε αποτελεί πραγματεία περί αναλογιών η παρουσίαση των νέων δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογική εξέλιξη. Θέλει να αποτίσει φόρο τιμής, μέσω μιας ποικιλίας μαρτυριών, σε έναν κλάδο που επιβάλλεται με τα έργα στο βλέμμα μας. Το βιβλίο προτείνει έναν γενικότερο στοχασμό δομημένο γύρω από προσωπικές εντυπώσεις –χωρίς να παραλείψουμε και κάποια εμβληματικά κείμενα που αφορούν ονειρικά και φανταστικά κτίρια–, ευνοώντας μια ποικιλία τόνων και χρωματισμών, έναντι των στείρων δογματικών παρουσιάσεων, ακολουθώντας, θα μπορούσαμε να πούμε, τον Ρώσο ποιητή Ossip Mandelstam στην επιθυμία του να ακούσει «τον αχό και τη γέννηση της εποχής».
Δίνεται λοιπόν εδώ ο λόγος σε μερικούς από εκείνους που συνέβαλαν στη δημιουργία των χώρων στους οποίους έχει σφυρηλατηθεί η ιστορία του ανθρώπου. Και από το πολυφωνικό τραγούδι τους κάποιοι ακούγονται πιο δυνατά από άλλους: Leon Battista Alberti, AlvarAalto, Walter Gropius, G.E. Haussmann, Victor Hugo, Friedensreich Hundertwasser, Alfred Kubin, Adolf Loos, Lewis Mumford, Le Corbusier,Christian de Portzamparc, Jean Prouvé, Camillo Sitte, Viollet-le-Duc, Frank Lloyd Wright, Hassan Fatih, Renzo Piano...

Στη ίδια σειρά κυκλοφορεί: Η σαγήνη του μαύρου – Ανθολογία κειμένων για το μαύρο χρώμα

Ετοιμάζεται: Η σαγήνη του πιάνου

Ο «ελληνικός» κόσμος του Θ. Τερζόπουλου / Δελφοί και Κιάτο

Etel Adnan

{μτφρ: Γιάννης Σιδέρης / Βασιλική Γκέτσιου}

Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΣ είναι άνθρωπος του θεάτρου. Από το κέντρο της Αθήνας διευθύνει το Θέατρο Άττις, ενώ οργανώνει ένα δίκτυο παραστάσεων στην Ευρώπη, στη Λατινική Αμερική και στην Ασία. Σαν το λιόδεντρο η τη δρυ, οι ρίζες του πηγαίνουν βαθιά και τα κλαδιά του απλώνονται μακριά. [. . .] Η φιλοσοφία του Θεόδωρου Τερζόπουλου διαθέτει βάθος και σαφήνεια. Προτεραιότητά του είναι η σκηνοθεσία των μεγάλων Ελλήνων κλασικών. Όμως συχνά ανεβάζει και σύγχρονους συγγραφείς στους οποίους διακρίνει ένα ενδιαφέρον για την τραγική διάσταση του νεωτερικού ανθρώπου. [. . .]
Οι μέθοδοι εργασίας που ακολουθεί είναι ολωσδιόλου δικές του επειδή και η αντίληψή του για το θέατρο είναι μοναδική : Ο Τερζόπουλος δεν πορεύεται με γνώμονα τη θεωρία, αλλά σύμφωνα με το ένστικτο και την πρακτική. Οι θεωρίες του λειτουργούν έμμεσα, είναι εύκαμπτες, ανοιχτές στην αναπροσαρμογή και στην αλλαγή. [. . .]

ΣΧΕΔΟΝ ΑΠΟ ΣΥΜΠΤΩΣΗ βρέθηκα προσκεκλημένη στο διεθνές φεστιβάλ σύγχρονου θεάτρου των Δελφών το 2004. Κατά γενική ομολογία, η σύμπτωση ενεργεί πάντα σωστά. [. . .] Έχω ένα πάθος για την Ελλάδα. Κυρίως έναν προβληματισμό, που σπανίως συνδέεται άμεσα με την οικογενειακή μου ιστορία. Με γοητεύει απεριόριστα η υλικότητα της χώρας αυτής. Η γήινη πλευρά της, η φυσική παρουσία της, η ακραία ιδιαιτερότητα του φωτός της, της πέτρας της, και η αδιάκοπη παρουσία, η επιμονή της θάλασσας, που η αλμύρα της μένει στο στόμα μου.

Η ΕΤΕΛ ΑΝΤΝΑΝ έχει στενή σχέση με το σύγχρονο θέατρο. Έχει συνεργαστεί σε κείμενα με τον Bob Wilson και τον Heiner Müller και έχει στενή συνεργασία με τον Τερζόπουλο και το Θέατρο Άττις, όπου έχουν παρασταθεί κείμενά της.

Το παρόν τομίδιο συγκεντρώνει δύο κείμενα : Ένα σπουδαίο θεατρολογικό κείμενο, που πρωτοδημοσιεύτηκε στη Γερμανία, για τον « ελληνικό » κόσμο του Θ. Τερζόπουλου και τη σχέση του με την αρχαία τραγωδία · και ένα για την επιστροφή της στην Ελλάδα και τις εμπειρίες της στους Δελφούς και στο Κιάτο, όπου ανακάλυψε ξανά τη μητρική της γλώσσα, το ελληνικό τοπίο, τους ιερούς τόπους και την αρχαία ελληνική τραγωδία.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η ΕΤΕΛ ΑΝΤΝΑΝ γεννήθηκε το 1925 και μεγάλωσε στη Βηρυτό του Λιβάνου. Η μητέρα της ήταν Ελληνίδα από τη Σμύρνη και ο πατέρας της υψηλόβαθμος Οθωμανός αξιωματούχος από τη Δαμασκό. Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη, το Μπέρκλεϋ και το Χάρβαρντ.
Από το 1958 έως το 1972 δίδαξε φιλοσοφία. Έγινε ζωγράφος. Χάρη στη συμμετοχή της στο κίνημα των ποιητών ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ, άρχισε να γράφει ποιήματα και έγινε, σύμφωνα με τα λόγια της, « μια Αμερικανίδα ποιήτρια». Το 1972 επέστρεψε στη Βηρυτό και εργάστηκε ως πολιτιστική συντάκτρια. Έμεινε στον Λίβανο ως το 1976.
Το 1978 το πεζογράφημά της Sitt Marie Rose δημοσιεύθηκε στο Παρίσι από τις Éditions des Femmes. Την ίδια χρονιά επέστρεψε στην Καλιφόρνια. Ποιήματά της έχουν μελοποιηθεί από σύγχρονους συνθέτες και έχουν παρουσιαστεί σε διεθνή φεστιβάλ. Έργα της για το θέατρο έχουν σκηνοθετηθεί σε όλο τον κόσμο.
Μεταξύ άλλων, έγραψε για τον Αμερικανό σκηνοθέτη Bob Wilson το γαλλικό κείμενο της πολύγλωσσης όπερας CIVIL warS . Το ποίημά της Τζενίν διασκευάστηκε και παρουσιάστηκε στο Θέατρο Άττις, στην Αθήνα, το 2005. Έργο της βασισμένο στο ποίημα To Be In a Time of War, με κείμενα του Heiner Müller, παραστάθηκε στο Forum Freies Theater στο Ντύσσελντορφ, το Βερολίνο και τη Βηρυτό το 2011. Συμμετείχε με το εικαστικό της έργο στη 13η documenta, στό Κάσσελ της Γερμανίας, το 2012. Το 2016 παρουσιάστηκε αναδρομική έκθεση του έργου της στο Institut du monde arabe στο Παρίσι. Στη 14η documenta, στην Αθήνα, το 2017, στο πλαίσιο του προγράμματος κινηματογραφικών ταινιών με τίτλο «Κείμενα», παρουσιάστηκε από την ΕΡΤ2 το ντοκυμαντέρ Ισμύρνα ( Ismyrna / Ismyrne ), σε σκηνοθεσία Ιωάννας Χατζηθωμά ( Joana Hadjithomas ) και Khalil Joreige, όπου η σκηνοθέτις συνομιλεί με την Ετέλ Αντνάν για την κοινή τους καταγωγή από τη Σμύρνη.
Οι σημαντικότερες διακρίσεις της περιλαμβάνουν : Βραβείο France - Pays Arabes για το Sitt Marie Rose (1977 )· Arab American Book Award για το σύνολο του έργου της και PEN Oakland Award για το Master of the Eclipse (2010) · California Book Award for Poetry για τη συλλογή Sea and Fog και Lambda Literary Award για το σύνολο του έργου της ως ομοφυλόφιλης συγγραφέως (2013). Το 2014 χρίστηκε Ιππότης των Γραμμάτων και των Τεχνών της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία της Γράφοντας σε μια ξένη γλώσσα (2016), Το τίμημα που δεν είμαστε διατεθειμένοι να καταβάλουμε για τον έρωτα (2016) και Σχετικά με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (2017).

Η γεωπολιτική των ισλαμιστών

Anne-Clementine Larroque

{μτφρ: Γιάννης Σιδέρης}

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΥΣ μέχρι το ISIS και από τους Ουιγούρους αυτονομιστές της Κίνας μέχρι τους ισλαμιστές της Ινδονησίας αλλά και της Γαλλίας, της Αγγλίας και των ΗΠΑ, το ωστικό κύμα του ισλαμισμού προκαλεί συζητήσεις σε όλο τον κόσμο. Αν και η τζιχαντιστική τρομοκρατία βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των ανησυχιών, ο ισλαμισμός δεν περιορίζεται σε αυτήν: Από το 2011, ισλαμιστικές οργανώσεις έχουν κατακτήσει με δημοκρατικά μέσα την εξουσία σε διάφορα κράτη: Τουρκία, Τυνησία, Μαρόκο και για ένα διάστημα στην Αίγυπτο.
Με λίγα λόγια, ο ισλαμισμός, είτε είναι πολιτικός είτε τρομοκρατικός είτε ιεραποστολικός, εξαπλώνεται. Η ύπαρξη, ωστόσο, μιας ισλαμιστικής διεθνούς αποτελεί χίμαιρα. Είναι απαραίτητο να λάβουμε υπ' όψιν την πολυφωνία των ισλαμισμών αν θέλουμε να τους κατανοήσουμε.
Το βιβλίο εξετάζει την προέλευση και τις βάσεις των σουννιτικών και σιιτικών ισλαμιστικών θεωριών παρέχοντας το αναγκαίο υπόβαθρο, για οποιαδήποτε σκέψη πάνω στο θέμα. Μας δείχνει πώς η κατανόηση των σημερινών εκφάνσεων του ισλαμισμού απαιτεί τη γεωγραφικά και πολιτικά εστιασμένη μελέτη του κάθε κινήματος.

Η Anne-Clementine Larroque είναι ιστορικός και λέκτορας πολιτικών επιστημών.

εξώφυλλο: Γιώργος Χατζημιχάλης Μάρτιος 2019, για την παρούσα έκδοση

Ο αντισημιτισμός

Πιέρ-Αντρέ Ταγκιέφ

{μτφρ: Γιάννης Σιδέρης}

ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΥΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ του 19ου αιώνα η λέξη «αντισημιτισμός», στις περισσότερες χώρες της Δύσης, χρησιμοποιείται ως γενικός όρος που χαρακτηρίζει το σύνολο των αφηγήσεων, αναπαραστάσεων, δοξασιών, πρακτικών και θεσμικών μορφωμάτων των οποίων οι ιστορικές εκφάνσεις διακρίνονται από μια εχθρική στάση απέναντι στους Εβραίους, στις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους και στον τρόπο ζωής τους. Η εχθρότητα αυτή εκφράζεται κοινωνικά με διακρίσεις και διωγμούς που έχουν σκοπό τη διαπόμπευση ή τον εκφοβισμό των Εβραίων, προκειμένου να απομονωθούν η να εκδιωχθούν από έναν τόπο, και παίρνει διάφορες μορφές ως προς την ένταση, την ορατότητα στην κοινωνία και την ιδεολογική αποδοχή της. Συνήθως η εχθρότητα αυτή, στα άτομα που την εκφράζουν έμπρακτα, είναι ανάμεικτη με συναισθήματα φόβου η δυσπιστίας, μίσους, περιφρόνησης η αγανάκτησης, εμφανιζόμενα σε διαφορετικές αναλογίες.
Τα αντιεβραϊκά ιδεολογήματα αλλάζουν μορφή περνώντας από το ένα έθνος στο άλλο, από το ένα κοινωνικό η πολιτιστικό σύνολο στο άλλο. Σε αντίθεση με την κοινώς εννοούμενη σημασία του όρου, ο «αντισημιτισμός» είναι ένα φαινόμενο σύνθετο, πολυδιάστατο, πολυπαραγοντικό, ετερογενές και σε διαρκή εξέλιξη.
Ο τόμος αυτός παρουσιάζει ένα πλήρες και αποτελεσματικό πανόραμα, τεκμηριωμένο με επιχειρήματα, μιας έννοιας, δυστυχώς, περισσότερο επίκαιρης από ποτέ. Ο Πιέρ-Αντρέ Ταγκιέφ εξετάζει όλες τις εβραιοφοβίες για να δείξει πως βασίζονται σε εκ των υστέρων εξορθολογισμούς που έχουν στόχο τους να νομιμοποιήσουν αδικαιολόγητα μίση, φόβους και πάθη.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Αυτό που έχει επικρατήσει, γενικά και εσφαλμένα, να ονομάζουμε « αντισημιτισμό» η «ιουδαιοφοβία» θα μπορούσε πιο απλά να οριστεί, υπό την οπτική των θυμάτων, ως το σύνολο των βιαιοπραγιών που υπέστησαν οι Εβραίοι στη διάρκεια της ιστορίας τους, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όχι μόνο τη φυσική βία αλλά και τη συμβολική. Η ύπαρξη θυμάτων μεταξύ των Εβραίων, όμως, προϋποθέτει και την ύπαρξη εχθρών, των «δημίων», που οι προθέσεις και οι ενέργειές τους, το ίδιο άστοχα, μπορούν να χαρακτηριστούν «αντισημιτικές» – ο χαρακτηρισμός είναι άστοχος γιατί τα θύματα των «αντισημιτών» δεν είναι, γενικά, οι «Σημίτες» αλλά οι «Εβραίοι».

Για τους περισσότερους Γερμανούς και Αυστριακούς ρατσιστές, αυτό που έμοιαζε να αποτελεί το ανησυχητικότερο και απειλητικότερο στοιχείο των Εβραίων πλέον δεν ήταν οι διαφορές αλλά οι ομοιότητες. [...] Στον πυρήνα του σύγχρονου θρησκευτικού αντιιουδαϊσμού και του πολιτικού αντισημιτισμού βρίσκουμε έναν φόβο βαθύτερο από το φόβο του άλλου: το φόβο του ομοίου.


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΠΙEΡ-AΝΤΡE ΤΑΓΚΙEΦ είναι κοινωνιολόγος, πολιτικός αναλυτής, ιστορικός των ιδεών και διευθυντής ερευνών του CNRS. Είναι επίσης συγγραφέας του βιβλίου Η εκδίκηση του εθνικισμού (2015), καθώς και πολλών άλλων μελετών, και επιμελητής του Ιστορικού και κριτικού λεξικού του ρατσισμού (2013).

εξώφυλλο: Γιώργος Χατζημιχάλης Μάρτιος 2019, για την παρούσα έκδοση

Ο κύριος Μακιαβέλλι ή Η αποκάλυψη της ανθρώπινης καρδίας

Ζαν Ζιονό

{Πρόλογος - Μετάφραση: Γεράσιμος Βώκος}

Όταν, για μια εξέγερση, [ο Μακιαβέλλι] λέει απλώς: «Το βράδυ…» ή «Το πρωί…», το κάνει γιατί η εξέγερση είναι ήδη εκεί, δεν έχει χρόνο να πει περισσότερα. Του χρειάζεται να αποσυναρμολογήσει το μηχανισμό της εξέγερσης (είναι ο πρώτος συγγραφέας των μαζών), να εξετάσει τα γρανάζια, να δει πως λειτουργούν οι καρδιές, πως είχαν λειτουργήσει έναν μήνα πριν για να φτάσουμε ώς εδώ. Ήταν ένα χειμωνιάτικο βράδυ και ο αέρας που λυσσομανούσε έπνιξε τα φανάρια στους δρόμους και σκίζεται, ουρλιάζοντας, πάνω στο γείσο των σπιτιών της πόλης. Ή ήταν ένα πρωί μαγιάτικο με τις δόξες του, και στεναγμοί ή δόξες βρίσκονται σ’ αυτές τις εξεγερμένες καρδιές. Η αυτοψία που κάνει είναι πολύ ακριβής για να του ξεφύγει ένα τέτοιο γεγονός. Ξέρει την αξία του κρύου, της ζέστης, του ανέμου, του ήλιου και της μυρωδιάς της πασχαλιάς για την ανθρώπινη καρδιά. Στη γωνία μιας ξηρής απαρίθμησης λογικών σκέψεων βάζει ξαφνικά, σε μια απ αυτές, το ίχνος του ανέμου, της νύχτας, του ήλιου η της πασχαλιάς.
Τα ίχνη αυτά είναι μέσα του.


TO ΚΕΙΜΕΝΟ του Ζιονό έχει μια μικρή ιστορία, η οποία δεν στερείται πολιτικού ενδιαφέροντος – αλλά πως θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά με πρωταγωνιστή του κειμένου τον Μακιαβέλλι ;

Το καλοκαίρι του 1948 ο Ζιονό προτείνει στις εκδόσεις Gallimard, να περιλάβει το έργο του Μακιαβέλλι στη διάσημη σειρά Pléiade. Ο Κλωντ Γκαλλιμάρ δέχεται και προτείνει μάλιστα στον Ζιονό να αναλάβει την ευθύνη της έκδοσης και να την προλογίσει. Το έργο σχεδιάζεται σε δύο τόμους, ο ένας για τα θεωρητικά και λογοτεχνικά κείμενα, ενώ ο δεύτερος για την ιδιωτική αλληλογραφία του Φλορεντινού, στην οποία όμως συμπεριλαμβάνονται οι αναφορές του Μακιαβέλλι στη Σινιορία, όπου περιγράφονται με κάθε λεπτομέρεια από τον ίδιο οι συναντήσεις και οι συζητήσεις του με τους εκπροσώπους των ξένων δυνάμεων, στους οποίους συγκαταλέγονται ο βασιλιάς της Γαλλίας και ο τρομερός Καίσαρ Βοργίας, ένα από τα πρότυπα του Ηγεμόνα.

Ο ιδρυτής του οίκου Γκαστόν Γκαλλιμάρ παρεμβαίνει στο θέμα και ζητά φιλικά από τον Ζιονό να ξαναγράψει το κείμενό του σε τόνο πιο συμβατό με το ύφος της σειράς. Ο συγγραφέας τελικά υποχωρεί στις υποδείξεις του φίλου του εκδότη, χωρίς όμως η υποχώρησή του να σημαίνει και συμφωνία. Σε μία επιστολή ο Ζιονό γράφει : «Η σειρά της Pleiade δεν δέχτηκε την πρώτη εισαγωγή που είχα κάνει. Υπερβολικά εκτός κανόνων. Υπερβολικά ελεύθερη. Έκανα μία άλλη σοφότερη, δηλαδή τίποτα».

Τελικά, η συμβιβαστική λύση που βρέθηκε ικανοποίησε σχεδόν όλο τον κόσμο : Το σοφό κείμενο έσωσε το κύρος της σοβαρής σειράς, ενώ ο Κύριος Μακιαβέλλι, κάπως πιο καθημερινός, κάπως πιο οικείος και κάπως πιο λαϊκός, ανοίγει τη δίτομη έκδοση των επιστολών του Φλορεντινού συγγραφέα, δημοσιευμένη και αυτή στον οίκο Gallimard, αλλά στη σειρά Απομνημονεύματα του παρελθόντος στην υπηρεσία του παρόντος. Αυτόν τον Μακιαβέλλι θα διαβάσει ο αναγνώστης στο κείμενο που ακολουθεί: Ο καθένας και ο Μακιαβέλλι του. –Γ. Β.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

[Ο Μακιαβέλλι] ξέρει τη σημασία που δίνουμε στα πράγματα το πρωί και τη σημασία που τους δίνουμε το βράδυ, τις επιπτώσεις του ανοιχτού ουρανού και του ήλιου στην πειθαρχία που κάνει έναν στρατό δυνατό, τις δυσκολίες που συναντά ο ενθουσιασμός μέσα στην παγωνιά· την αξία των αποφάσεων που παίρνονται νύχτα και, γενικότερα, τη σημασία, για κάθε είδους πολιτική, της περισσότερης ή της λιγότερης ζέστης στα ευαίσθητα σημεία του σώματος, του περισσότερου η λιγότερου φωτός στο σκηνικό του κόσμου.

Μακιαβέλλι: Είμαι αυτό το σπάνιο πουλί: ένας κακοπληρωμένος πολιτικός. Ούτε καν ανταμοιβή, πράγμα που δεν πρέπει να σας εκπλήξει: Οι βασιλείς είναι ασυναγώνιστοι στο θέμα. Αλλά η ευχαρίστησή μου, αυτή δεν με ξεγελάει ποτέ. Θέλετε να σας πω ποιός με πληρώνει, με μισθό αφάνταστο, βασιλικό– η έκφραση ταιριάζει στην περίπτωση ; Εσείς! Βρισκόμαστε σε μια εποχή που ονομάζεται Αναγέννηση. Δεν σας μαθαίνω τίποτα λέγοντάς το. Είμαι άνθρωπος της Αναγέννησης, το ίδιο κι εσείς. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς μεγάλα πρότυπα.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΖΑΝ ΖΙΟΝΟ ( 1895-1970 ), Γάλλος μυθιστοριογράφος και θερμός εραστής της φύσης, ιδιαίτερα της Προβηγκίας, ήταν αυτοδίδακτος συγγραφέας. Πολέμησε στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο και επέζησε στη μάχη του Βερντέν. Τη φρίκη του πολέμου αποτύπωσε στο μυθιστόρημά του Le grand troupeau (Το μεγάλο κοπάδι, 1931).

Η δημοτικότητά του μεγάλωσε στα τέλη της δεκαετίας του 1920 με μια σειρά μυθιστορήματα για την ευγένεια των απλών ανθρώπων της επαρχίας. Κορυφαία της σειράς αυτής ήταν η τριλογία Le Chant du monde (Το τραγούδι του κόσμου, 1934 ), όπου εξέφρασε την αγανάκτηση του ευαίσθητου ανθρώπου απέναντι στον σύγχρονο πολιτισμό. Το 1939 ο Ζιονό πέρασε δύο μήνες φυλακισμένος για την ειρηνιστική δράση του. Το 1945 αιχμαλωτίστηκε από μια κομμουνιστική αντιστασιακή ομάδα που θεωρούσε του ειρηνιστές συνεργάτες των Ναζί. Αλλά η σθεναρή υπεράσπιση του Αντρέ Ζιντ αναίρεσε τον στιγματισμό του. Το 1954 ο Ζιονό εκλέχθηκε μέλος της Académie Goncourt.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο το λογοτεχνικό του ύφος άλλαξε τελείως : Έγινε λιτό, με έμφαση στην αφήγηση, και πιο αισιόδοξο. Μεταξύ των καλύτερων έργων του την περίοδο αυτή είναι τα Le Hussard sur le toit (Ο ουσσάρος στη στέγη, 1952), Le Bonheur fou (Τρελή ευτυχία, 1957 ), Deux cavaliers de l’orage (Οι δυό καβαλάρηδες της καταιγίδας, 1965), L’ homme qui plantait des arbres ( Ο άνθρωπος που φύτευε δέντρα, 1953 – ετοιμάζεται στις Εκδόσεις Άγρα), κ.α.