Περιοδικό «Ποιητική»

Tεύχος 25 ( Άνοιξη-Καλοκαίρι 2020 )


Δ/νση: Χάρης Βλαβιανός

Όπως κάθε μορφή τέχνης, έτσι και η ποίηση βρίσκεται σε κατάσταση μόνιμης εκκρεμότητας, να ταλαντεύεται ανάμεσα σε ό,τι, αφενός, συμβαίνει γύρω της και την περιβάλλει και, αφετέρου, στην καταβύθιση προς τα ενδότερα του εαυτού, με στόχο την ενδόμυχη διύλιση των ερεθισμάτων, τον αναστοχασμό και τον εντοπισμό αυτού που μέλλεται να εκφραστεί προσωπικά. Έτσι, και στη συγκυρία του κορονοϊού και της επιβεβλημένης καραντίνας, η ποίηση, και μαζί η Ποιητική, βρέθηκαν να αναζητούν έναν νέο βηματισμό ανάμεσα στη φυσική απομόνωση και στις συντονισμένες κεραίες της παγκόσμια διεσπαρμένης ανησυχίας. Και ο βηματισμός αυτός περνά μέσα από την επικράτεια της μνήμης, καθώς εκείνη συγχρωτίζεται με την απώλεια και τη διάσωση, τη μνημείωση και την υπενθύμιση όσων συναποτελούν τον κόσμο μας. Και υπ’ αυτές τις συνθήκες πιστή στη συνάντησή της, για εικοστή πέμπτη φορά, με το αναγνωστικό της κοινό, η Ποιητική φιλοξενεί, όπως πάντα, ύλη πλούσια και πολύπλευρη. Κεντρική θέση έχει το αφιέρωμα στην καναδική ποίηση σε επιμέλεια, επιλογή και μετάφραση της Ελευθερίας Τσίτσα. Περιλαμβάνονται αντιπροσωπευτικά ποιήματα των Lorna Crozier, Gwendolyn MacEwen, Al Purdy και Michael Ondaatje.

Γκιακ

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΠΑΠΑΜΑΡΚΟΣ

Βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη 2015 – Ακαδημία Αθηνών
Βραβείο λογοτεχνικού περιοδικού «Ο Αναγνώστης»


«Γιατί καθαρός δεν είν’ κανένας, μοναχά ο άπραγος». «Γκιακ» θα πει αίμα, δεσμός συγγένειας, φόνος για λόγους εκδίκησης, φυλή. Οι ήρωες στα διηγήματα του Παπαμάρκου, στρατιώτες που πολέμησαν στα άγρια πεδία των μαχών στη Μικρά Ασία, επιστρέφουν οριστικά αλλαγμένοι στον τόπο τους στη Λοκρίδα. Καθορισμένοι από ό,τι οφείλουν να κάνουν για την τιμή της κοινότητας, σύμφωνα με τον βαρύ νόμο του αίματος στο αυστηρό εθιμικό δίκαιο της κλειστής κοινωνίας τους, γίνονται θύτες και είναι ταυτοχρόνως θύματα. Αποσιωπημένα εγκλήματα και τραύματα, καταστροφή και αφανισμός, βιασμοί και δολοφονίες, στοιχειά και δαίμονες, ηθικές δοκιμασίες – ιστορίες ανομολόγητων πράξεων, στην προφορική γλώσσα του ρουμελιώτικου ιδιώματος, που εντέλει οδηγούν, έστω βίαια, τους ήρωες σε σύγκρουση με την κοινότητά τους και στην αναθεώρηση της ταυτότητάς τους.

«Η τραχιά προφορική γλώσσα στις ιστορίες του Δημοσθένη Παπαμάρκου σε καθηλώνει. Και σε υποχρεώνει να ακούσεις ασήκωτες αλήθειες, για Έλληνες στρατιώτες που πήγαν στον Μικρασιατικό Πόλεμο και γύρισαν “άλλοι” στα ρουμελιώτικα χωριά τους». Μικέλα Χαρτουλάρη, ΕΦΣΥΝ

Γιάλτα – Το τίμημα της ειρήνης

S.M. PLOKHY

Μετάφραση: Πέτρος Γεωργίου

Toν Φεβρουάριο του 1945 τρεις κορυφαίες φυσιογνωμίες του εικοστού αιώνα –ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο Φράνκλιν Ντ. Ρούσβελτ και ο Ιωσήφ Στάλιν– συναντήθηκαν στη Γιάλτα, ένα θέρετρο στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς οι στρατοί τους συνέκλιναν στο Βερολίνο. Διέφεραν πολύ οι απόψεις τους όσον αφορά το πώς θα έπρεπε να είναι ο μεταπολεμικός κόσμος. Στις οκτώ ιστορικές μέρες της διάσκεψης, οι τρεις τους διχοτόμησαν τη Γερμανία, ενέκριναν την πιο καταιγιστική εκστρατεία βομβαρδισμών στην ιστορία, χάραξαν εκ νέου τα σύνορα της Ανατολικής Ευρώπης και δημιούργησαν έναν νέο διεθνή οργανισμό για τη διευθέτηση μελλοντικών διενέξεων. Δύο μήνες αργότερα ο Ρούζβελτ ήταν νεκρός, ο Στάλιν ενίσχυε την κυριαρχία του στην Πολωνία και ο Τσόρτσιλ όδευε ολοταχώς προς μια ταπεινωτική εκλογική ήττα.
Από τότε και μέχρι σήμερα, οι απόψεις διίστανται ακραία ως προς τα επιτεύγματά τους. Οδήγησε η Γιάλτα στον Ψυχρό Πόλεμο; Μήπως ο ασθενής Ρούσβελτ έδωσε υπερβολικά πολλά στον Στάλιν; Ο Σ. Μ. Πλόχυ, ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της εποχής μας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, υπογράφει ένα ρηξικέλευθο βιβλίο, το οποίο αντλεί υλικό από μέχρι πρότινος απόρρητα σοβιετικά έγγραφα.

«Η λήξη του Ψυχρού Πολέμου έδωσε στους μελετητές μια ευκαιρία να προσεγγίσουν πιο αποστασιοποιημένα εκείνες τις οκτώ βαρυσήμαντες μέρες του Φεβρουαρίου του 1945. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ποιος θα μπορούσε να το κάνει καλύτερα από τον Plokhy». The Wall Street Journal

Η μέθοδος Καταλανόττι

ΑΝΤΡΕΑ ΚΑΜΙΛΛΕΡΙ

Μετάφραση: Φωτεινή Ζερβού

Ένα παιχνίδι με καθρέφτες που μέσα τους αντανακλάται η πλοκή του αστυνομικού μυθιστορήματος. Η υπόθεση εκτυλίσσεται στη Βιγκάτα, την οποία μαστίζουν η ανεργία, η ενδοοικογενειακή βία και τα οικογενειακά δράματα. Ο Μονταλμπάνο οργίζεται και αναγκάζεται να επινοήσει ένα ψέμα για να βοηθήσει ένα νεαρό άνεργο ζευγάρι που ονειρεύεται να φτιάξει δική του οικογένεια. Αν και υπάρχουν πολλά ανοικτά μέτωπα, ο αστυνόμος έχει τα πάντα υπό έλεγχο. Οι έρευνες τον αναγκάζουν ν’ ασχοληθεί με την ενθουσιώδη, γεμάτη πάθος δραστηριότητα μιας ερασιτεχνικής θεατρικής ομάδας, ένα από τα μέλη της οποίας είναι ο Καρμέλο Καταλανόττι: πολύπλοκη προσωπικότητα, με πολλά σκοτεινά μυστικά, καλλιτέχνης και τοκογλύφος συγχρόνως ˙ ως σκηνοθέτης, πειραματιζόταν με μια ιδιαίτερα επώδυνη μέθοδο ερμηνείας, που δε βασιζόταν στη σκηνική μίμηση αλλά στην αποκάλυψη της γεμάτης σκοτεινά πάθη ψυχής των ηθοποιών μέσα από το αληθοφανές της σκηνοθεσίας. Ο Καταλανόττι έχει μια θεατρική κουλτούρα επηρεασμένη από τις πρωτοποριακές ιδέες του εικοστού αιώνα. Πιστεύει ότι το κείμενο έχει πρωταρχικό ρόλο και επίσης ότι πρέπει να δουλέψει επάνω στην ψυχολογία των ηθοποιών. Έτσι τους ωθεί ν’ αντιμετωπίσουν τους πιο μύχιους φόβους τους.

Τα εγκλήματα της Αλίκης

ΓΚΙΓΕΡΜΟ ΜΑΡΤΙΝΕΣ

Μετάφραση: Τιτίνα Σπερελάκη

Βραβείο Nadal, 2019 (Ισπανία)

Οξφόρδη, 1994. Η Αδελφότητα Λιούις Κάρρολ αποφασίζει να εκδώσει τα ιδιωτικά ημερολόγια του συγγραφέα της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων. Η Κρίστεν Χιλ, μια νεαρή υπότροφος, πηγαίνει να συγκεντρώσει τα αυθεντικά τετράδια και ανακαλύπτει το κλειδί για μια σελίδα που έχει σκιστεί μυστηριωδώς. Η Κρίστεν όμως δεν καταφέρνει να φτάσει με το εύρημά της στη συνεδρίαση της aδελφότητας. Ξεκινάει έτσι μια σειρά από εγκλήματα που έχουν φαινομενικά σκοπό να εμποδίσουν το μυστικό αυτής της σελίδας να βγει στο φως. Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από αυτά τα αλλεπάλληλα εγκλήματα; Ποιος και γιατί χρησιμοποιεί το βιβλίο της Αλίκης για να σκοτώνει; Ο διάσημος καθηγητής Λογικής Άρθουρ Σέλντομ, μέλος της Αδελφότητας Λιούις Κάρρολ, και ένας νεαρός φοιτητής Μαθηματικών ενώνουν τις δυνάμεις τους προσπαθώντας να ρίξουν φως στα σκοτεινά σημεία αυτής της πλεκτάνης. Με πρόζα λιτή και ακριβή, ο Αργεντινός συγγραφέας της Ακολουθίας της Οξφόρδης υπογράφει ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα στην παράδοση του Χόρχε Λουίς Μπόρχες και του Ουμπέρτο Έκο.

Ο άντρας που επέστρεψε

ΤΖΟΡΤΖ ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ

Μετάφραση: Αντώνης Καλοκύρης

Ο Μάικλ Χάντσον περνά τις ατελείωτες ώρες της φυλακής καταβροχθίζοντας τα βιβλία που του προτείνει η νεαρή βιβλιοθηκάριος του σωφρονιστικού καταστήματος. Η Άννα τροφοδοτεί διαρκώς με βιβλία τον Μάικλ, που εξελίσσεται στον καλύτερο αναγνώστη της. Ως τη μέρα της αιφνίδιας αποφυλάκισής του χάρη στη χειραγώγηση του αυτόπτη μάρτυρα της υπόθεσής του από τον ιδιωτικό ερευνητή Φιλ Ορνέιζιαν.
Ο Μάικλ συναντά μια Ουάσινγκτον που έχει αλλάξει σημαντικά την περίοδο της προφυλάκισής του. Πάλαι ποτέ κακόφημα μαγαζιά έχουν μετατραπεί σε τρέντι μπιραρίες με κήπο και σε ανθοπωλεία. Το μόνο σίγουρο είναι πως δεν έχει αλλάξει η δύσκολη επιλογή ανάμεσα στον πειρασμό του εγκλήματος και στο να κάνεις το σωστό. Προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στη νέα του δουλειά, στην αγάπη του για τα βιβλία και στη χάρη που χρωστάει στον άνθρωπο που τον βοήθησε να αποφυλακιστεί, ο Μάικλ αγωνίζεται να βρει τη θέση του σε αυτόν τον νέο κόσμο. Πριν χάσει τον έλεγχο…

«Κάθε φορά που διαβάζω ένα βιβλίο του, αισθάνομαι δέος… Ο άνθρωπος αυτός είναι εθνικός θησαυρός». Dennis Lehane

Κανονικοί άνθρωποι

ΣΑΛΛΥ ΡΟΥΝΕΫ

Μετάφραση: Μαρία Φακίνου

Βραβεία Μυθιστορήματος Costa / Irish Book Awards
Από τη συγγραφέα του Συζητήσεις με φίλους

Καλύτερο βιβλίο της χρονιάς – The New York Times, The New York Times Book Review, Time,The Washington Post, Vogue, Esquire, Glamour, Elle, Marie Claire, Vox, The Paris Review, O:The Oprah Magazine, NPR

Ο Κόννελ και η Μαριάν είναι συμμαθητές και μεγαλώνουν στην ίδια μικρή πόλη στην Ιρλανδία, οι ομοιότητές τους όμως τελειώνουν εδώ. Η Μαριάν μένει με την οικογένειά της σε μια έπαυλη, ενώ η μητέρα του Κόννελ είναι η καθαρίστριά τους. O Κόννελ είναι δημοφιλής και τον συμπαθούν όλοι στο σχολείο, η Μαριάν δεν έχει φίλους. Μια μέρα όμως, ξεκινούν οι δυο τους μια αμήχανη κουβέντα και η ζωή τους αλλάζει. Έναν χρόνο αργότερα είναι φοιτητές στο Δουβλίνο. Η Μαριάν έχει γίνει κοινωνική, σε αντίθεση με τον Κόννελ που, ντροπαλός τώρα και ανασφαλής, μάλλον δεν απολαμβάνει τη φοιτητική ζωή. Δοκιμάζουν κι οι δυο ερωτικές εμπειρίες, αλλά, αδύναμοι να αντισταθούν, επιστρέφουν διαρκώς ο ένας στον άλλο. Ώσπου θα βρεθούν αντιμέτωποι με το μέχρι πού μπορούν να φτάσουν για να σώσουν τον άλλο.

Κανονικοί άνθρωποι
. Μια ιστορία για δύο ανθρώπους −σαγηνευτικούς και περίπλοκους− οι οποίοι προσπαθούν να μείνουν χώρια, αλλά δεν τα καταφέρνουν. Μια ιστορία για το πώς μας διαμορφώνουν τα τραύματά μας και πόσο δύσκολο είναι να αλλάξουμε αυτό που είμαστε. Και που αποκαλύπτει, με σπαρακτική τρυφερότητα, τον τρόπο με τον οποίο μας εξουσιάζει ο έρωτας και πώς, όσο κι αν πληγώνουμε και πληγωνόμαστε, πάντα επιθυμούμε να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε.