Σύντομες απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα

Stephen Hawking

{μτφρ: Ανδρέας Μιχαηλίδης}

Υπάρχει Θεός; Πώς ξεκίνησαν όλα; Μπορούµε να προβλέψουµε το µέλλον; Υπάρχει άλλη νοήµων ζωή στο σύµπαν; Τι υπάρχει µέσα σε µια µαύρη τρύπα; Πώς µπορούµε να διαµορφώσουµε το µέλλον; Θα µας ξεπεράσει η τεχνητή νοηµοσύνη; Έχει νόηµα να αποικίσουµε το Διάστηµα; Είναι δυνατά τα ταξίδια στον χρόνο; Θα επιβιώσουµε πάνω στη Γη; Στο βιβλίο αυτό, το τελευταίο του, ο µεγάλος αστροφυσικός και συγγραφέας του Χρονικού του Χρόνου µοιράζεται µαζί µας τις τελευταίες του σκέψεις πάνω στα µεγαλύτερα ερωτήµατα µε τα οποία είναι αντιµέτωπη η ανθρωπότητα. Ο Στίβεν Χόκινγκ (1942-2018) αναγνωρίζεται ως ο διαπρεπέστερος επιστήµονας από την εποχή του Αϊνστάιν, γνωστός τόσο για το ρηξικέλευθο έργο του στη φυσική και στην κοσµολογία όσο και για την παιγνιώδη αίσθηση του χιούµορ του. Επιµόρφωσε εκατοµµύρια αναγνώστες για τις απαρχές του σύµπαντος και τη φύση των µαύρων τρυπών και ενέπνευσε εκατοµµύρια άλλους αψηφώντας µια τροµακτική διάγνωση ALS, η οποία αρχικά του άφηνε περιθώριο ζωής µόλις 2 έτη. Αργότερα θα αναγκαζόταν να επικοινωνεί χρησιµοποιώντας µόνο µερικούς µυς του προσώπου του, όµως συνέχισε να προωθεί την έρευνα στο πεδίο του και να αποτελεί µια αξιοσέβαστη φωνή επί κοινωνικών και ανθρωπιστικών ζητηµάτων. Ο Χόκινγκ δεν έλυσε απλώς µερικά από τα µεγαλύτερα µυστήρια της επιστήµης, αλλά πίστευε επίσης πως η επιστήµη παίζει ζωτικό ρόλο στην επίλυση των προβληµάτων µας εδώ στη Γη. Τώρα, καθώς αντιµετωπίζουµε τεράστιες προκλήσεις για τον πλανήτη µας –µεταξύ των οποίων την κλιµατική αλλαγή, την απειλή του πυρηνικού πολέµου και την ανάπτυξη της τεχνητής νοηµοσύνης–, στρέφει το βλέµµα του στα πιο κρίσιµα ερωτήµατα που τίθενται. Θα επιβιώσει η ανθρωπότητα; Έχει νόηµα να αποικίσουµε το Διάστηµα; Υπάρχει Θεός; Αυτές είναι µερικές µόνο από τις ερωτήσεις µε τις οποίες καταπιάνεται ο Χόκινγκ, σ’ αυτό το ευρύ, παθιασµένο τελευταίο έργο µιας από τις σπουδαιότερες διάνοιες στην Ιστορία. Με πρόλογο του ηθοποιού ΈντιΡέντµεϊν, που κέρδισε το Όσκαρ ενσαρκώνοντας τον Στίβεν Χόκινγκ, εισαγωγή του βραβευµένου µε Νόµπελ Κιπ Θορν και έναν επίλογο από την κόρη του Χόκινγκ, Λούσυ, οι "Σύντοµες απαντήσεις στα µεγάλα ερωτήµατα" είναι ένα υπέροχο αποχαιρετιστήριο µήνυµα προς όλους µας.

«O Hawking είναι το σύµβολο του µεγαλείου της ανθρώπινης διάνοιας». The Washington Post
«Το τελευταίο µήνυµα του Hawking στους αναγνώστες του είναι ένα ελπιδοφόρο µήνυµα». CNN
«Aνεπιτήδευτα σοφό, απολαυστικό ως την τελευταία λέξη, πνευµατώδες όπου χρειάζεται». The Guardian

Βάναυση αγάπη

Έλενα Φερράντε

{μτφρ: Δήμητρα Δότση}

H Βάναυση Aγάπη, ένα από τα πιο σηµαντικά και πρωτότυπα µυθιστορήµατα της ιταλικής λογοτεχνίας των τελευταίων χρόνων, είναι το µυθιστόρηµα που ξεδίπλωσε για πρώτη φορά το ταλέντο της Έλενα Φερράντε. Η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από τη σχέση της Ντέλια και της µητέρας της Αµάλια, µια σχέση που χτίζεται µε σκληρότητα και πάθος. «Η µητέρα µου πνίγηκε τη νύχτα της 23ης Μαΐου, την ηµέρα των γενεθλίων µου, στη θαλάσσια περιοχή απέναντι από εκείνο το µέρος που όλοι αποκαλούν Σπακκαβέντο…». Μ’ αυτά τα λόγια ξεκινά η ιστορία. Τι συνέβη στην Αµάλια; Ποιος ήταν µαζί της τη νύχτα του θανάτου της; Ήταν άραγε πάντα η αντιφατική και ασυγκράτητη γυναίκα που φανταζόταν η κόρη της; Οι έρευνες της Ντέλια ξετυλίγονται σε µια ασφυκτική Νάπολη, µετατρέποντας µια οικογενειακή υπόθεση σ’ ένα θρίλερ που κόβει την ανάσα.

«Για τον Κάφκα ένα βιβλίο πρέπει να είναι µια τσεκουριά στην παγωµένη θάλασσα µέσα µας. Κι η Φερράντε πελεκάει τον πάγο συνεχώς». The New York Times
«Μια ιστορία αριστοτεχνική και περίπλοκη, σκληρή και ιδιοφυής». Dacia Maraini
«Τα µεγάλα βιβλία για τη Νάπολη τα έγραψε η Έλενα Φερράντε». Franco Cordelli, Corriere della Sera
«Η µεγαλύτερη Ιταλίδα συγγραφέας από την εποχή της Έλσα Μοράντε». Antonio D’Orrico, Sette/Corriere della Sera

Η Εβραία νύφη

Νίκος Δαββέτας

Μια νέα γυναίκα, η Νίκη, µακριά από τον γενέθλιο τόπο της, προσπαθεί να διαλευκάνει το γερµανόφιλο παρελθόν του πατέρα της και ιδιαίτερα τον βαθµόανάµειξής του στον αφανισµό των Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Συµπαραστάτης της ο ερωτικός της σύντροφος, που βασανίζεται από τις δικές του ενοχές όταν πληροφορείται την οικογενειακή του ιστορία στα χρόνια του Εµφυλίου. Ένα µυθιστόρηµα για τη διαπλοκή της συλλογικής και της προσωπικής µνήµης, που φωτίζει µε πλάγιο τρόπο τα ανεπούλωτα τραύµατα της Ιστορίας.

«Συνεχώς σε εκπλήσσει, συνεχώς ανατρέπει, συνεχώς βρίσκεσαι σε ερωτηµατικά που τροφοδοτούν όλο και εντονότερα τη δράση και το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ένα πανέξυπνο µιξάζ του γραπτού λόγου µε τον προφορικό, που κάνει την ανάγνωση απολαυστική». Κώστας Μουρσελάς «…ένα συµπαγές και πολυεπίπεδο µυθιστόρηµα, που εµψυχώνεται από διεξοδικά µελετηµένους χαρακτήρες…» Βαγγέλης Χατζηβασιλείου

Αυτοπροσωπογραφία του λευκού

Χάρης Βλαβιανός

Στην "Αυτοπροσωπογραφία του λευκού" ο Χάρης Βλαβιανός, επτά χρόνια μετά την τελευταία του ποιητική κατάθεση, επανέρχεται, με βλέμμα ανανεωμένο, σε γνώριμους τόπους της ποίησής του, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο το πεδίο των στοχαστικών και γλωσσικών του αναζητήσεων. Ο απολεσθείς παράδεισος του οριστικά χαμένου αλλά εξακολουθητικά αναζητούμενου νοήματος, η επισφάλεια των λέξεων ενώπιον του τραύματος του παρελθόντος, αλλά και η αδυναμία επικοινωνίας στις καθημερινές επαφές, η διακειμενικότητα ως καταστατική συνθήκη της ποιητικής γραφής, ο ποιητής ως κρίκος μιας μακράς αλυσίδας ετερόκλητων προγόνων της εγχώριας όσο και εν γένει της δυτικής λογοτεχνικής παράδοσης είναι ζητήματα που διατρέχουν, φανερά ή υπογείως, και τις πέντε ενότητες της συλλογής. Ο αναγνώστης έρχεται έτσι σε επαφή με το λευκό σε όλες τις αποχρώσεις και εντάσεις του – το τυραννικό λευκό της άγραφης σελίδας, το εναγώνιο λευκό της σιωπής, το βουβό λευκό του πένθους, το θαμπό λευκό της μνήμης, το λευκό ως σύμβολο λύτρωσης και ελπίδας, ως σημείο αναγέννησης.
Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών

Όπως ποτέ

Μισέλ Φάις

Ανάµεσα σε µια αινιγµατική γυναίκα κι έναν κλονισµένο άντρα κινείται, σχεδόν φασµατικά, ένα ρευστό, δυσοίωνο πλήθος. Σπειροειδής και ασθµατική αφήγηση, αρθρωµένη σε πέντε µέρη, όπου όνειρα, ηµερολόγια, στιχοµυθίες, παραµιλητά, φάρσες, αλλά και µελωδίες, εικόνες, χειρονοµίες συνθέτουν (ακριβέστερα: αποσυνθέτουν) το υπέδαφός της. Ποιητική του χάους ή αρρώστια του χρόνου; Ένα µυθιστόρηµα για τον πανικό και την απάθεια του σύγχρονου βίου. Μια ατέρµονη κωµωδία της κούρασης, όπως αυτή αποτυπώνεται στο σώµα, στη µνήµη, στον ύπνο, στις λέξεις. Ο Μισέλ Φάις, επιµένοντας σε µια πρόζα θραυσµατική, παροξυσµική, ληθαργική, ολοκληρώνει µια άτυπη τριλογία που άρχισε µε το µυθιστόρηµα Από το πουθενά (2015) και συνεχίστηκε µε τη νουβέλα Lady Cortisol (2016)

Μόνοι στον κόσμο: Ευρωπαίοι συγγραφείς, αντιαμερικανισμός και αμερικανική μοναξιά

Σώτη Τριανταφύλλου

Είναι άραγε οι Αµερικανοί από τον Άρη και οι Ευρωπαίοι από την Αφροδίτη; Mήπως ο αντιαµερικανισµός είναι νοµιµοποιη­µένοςρατσισµός; Ή µήπως πρόκειται για κάτι ανύπαρκτο, για µια κατασκευή των Αµερικανών υπερπατριωτών που δεν δέχονται κριτική και δεν παίρνουν από λόγια; Πολλοί αποδίδουν την ευρωπαϊκή εχθρότητα εναντίον των ΗΠΑ στον φθόνο και θεωρούν τον «εξαµερικανισµό» άριστη µορφήεκσυγχρονισµού. Πράγµατι, σε πολλές περιπτώσεις, ο αντιαµερικανισµός είναι µια σειρά από στερεότυπα, προκαταλήψεις και υπεραπλουστευµένες, συνήθως ανακριβείς, πληροφορίες: το πρόβληµα στις κοινωνίες µας είναι ότι όλες οι παρεξηγήσεις, αν και συ­νι­στούν ψεύτικες ιδέες, παραµένουν αληθινά γεγονότα. Τα αρνητικά αισθήµατα µαζί µε κάθε λογής φαντασιώσεις για την Αµερική χρονολογούνται από την ανακάλυψη του Νέου Κόσµου· από τότε που ο Κολόµβος µετέφερε την εικόνα ενός ελκυστικού πρωτογονισµού στον οποίο απέδιδε ταυτοχρόνως στοιχεία εκφυλισµού. Και προτού ο Νέος Κόσµος εξελιχθεί στις Ηνωµένες Πολιτείες και στη συνέχεια σε παγκόσµιαδύναµη—«υπερδύναµη»—, η Ευρώπη ένιωθε ένα είδος ανηµπόριας που πήγαζε από την ίδια: η Αµερική φάνταζε σαν ένας απειλητικός νεόπλουτος που ανέβαινε γοργά στην παγκόσµιακλίµακα. Αυτά τα αισθήµατα δεν ήταν πάντοτε ξεκάθαρα και χωρίς αµφισηµία: πολλοί Ευρωπαίοι ταλαντεύονταν ανάµεσα στην ανησυχία και στο θάµβος, ενώ άλλοι έβλεπαν την Αµερική σαν το ιδανικό καταφύγιο από την ευρωπαϊκή στενότητα, τις ασφυκτικές παραδόσεις και τα αυταρχικά καθεστώτα.

Ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες και η αγωνία της μετάφρασης

Αχιλλέας Κυριακίδης

«Κανένα πρόβληµα δεν είναι τόσο σύµφυτο µε τα γράµµατα και το ταπεινό τους µυστήριο όσο αυτό το οποίο θέτει µια µετάφραση» έχει γράψει ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, και ο συγγραφέας, δοκιµιογράφος και µεταφραστής του Αχιλλέας Κυριακίδης, µε αφορµή το γεµάτο ειρωνικές νάρκες έργο του µεγάλου Αργεντινού, ιχνηλατεί τις ωδίνες του µεταφραστή. Πότε µια µετάφραση είναι πιστή; Τι σηµαίνει µετάφραση του πνεύµατος ή του γράµµατος; Είναι όλα τα κείµενα µεταφράσιµα και µεταφραστέα; Σε ποια γραµµατεία ανήκουν τα µεταφρασµένα έργα; Ανταποδίδοντας την τιµή του Ιονίου Πανεπιστηµίου να τον αναγορεύσει επίτιµο διδάκτορα, ο Κυριακίδης στην ευχαριστήρια αντιφώνησή του µιλά, παίζων άµα και σπουδάζων, για το αίνιγµα της οικειοποίησης µιας άλλης γλώσσας και τις προσωπικές αγωνίες του µεταφραστή.