Πατρίδα

Φερνάντο Αραμπούρου

{μτφρ: Τιτίνα Σπερελάκη}

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2017, ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΡΙΤΙΚΗΣ 2017, ΒΡΑΒΕΙΟ FRANCISCO UMBRAL, ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ EUSKADI, ΒΡΑΒΕΙΟ STREGA EUROPEO 2018, GIUSEPPE TOMASI DI LAMPEDUSA -
Η Πατρίδα, το µεγάλο µυθιστόρηµα της Χώρας των Βάσκων, είναι το µεγάλο µυθιστόρηµα της εποχής µας.

Η ιστορία δύο πάλαι ποτέ στενά συνδεδεµένων οικογενειών, που κατασπαράχθηκαν µέχρι θανάτου, είναι η καρδιά της Πατρίδας του Αραµπούρου, που ανατέµνει τα γεγονότα τριάντα χρόνων στη Χώρα των Βάσκων, από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 έως το 2011, όταν η εθνικιστική και αυτονοµιστική οργάνωση ΕΤΑ (Euskadi Ta Askatasuna) ανακοίνωσε την οριστική παύση της ένοπλης δράσης. Την ηµέρα που η ΕΤΑ καταθέτει τα όπλα, η Μπιττόρι πηγαίνει στο νεκροταφείο για να ανακοινώσει στον άντρα της πως αποφάσισε να γυρίσει στο χωριό και στο σπίτι τους, που εκείνη εγκατέλειψε µετά τον θάνατό του. Θα καταφέρει να συµβιώσει µε όσους την παρενοχλούσαν πριν και µετά τη δολοφονική επίθεση που έφερε τα πάνω κάτω στη ζωή τη δική της και της οικογένειάς της; Θα καταφέρει να µάθει ποιος ήταν ο κουκουλοφόρος που µια βροχερή µέρα σκότωσε τον άντρα της, στον δρόµο για τη δουλειά του; Η παρουσία της Μπιττόρι θα διαταράξει την επιφανειακή ηρεµία του χωριού, κυρίως της γειτόνισσάς της, της Μίρεν, άλλοτε στενής φίλης της και µητέρας του Χόσε Μάρι, ενός φυλακισµένου τροµοκράτη και ύποπτου για τους χειρότερους φόβους της Μπιττόρι. Τι συνέβη ανάµεσα σ’ εκείνες τις δύο γυναίκες; Τι δηλητηρίασε τη ζωή των παιδιών και των συζύγων τους, τόσο δεµένων στο παρελθόν; Με τις συγκαλυµµένες ρήξεις και τις ακλόνητες πεποιθήσεις της, µε τις πληγές και τις παλικαριές της, η παράφορη ιστορία της ζωής τους πριν και µετά το χάσµα που άνοιξε ο θάνατος του Τσάτο µάς µιλάει για το ανέφικτο της λήθης και για την ανάγκη της συγχώρεσης σε µια κοινωνία διαιρεµένη από τον πολιτικό φανατισµό. «Έχω πολύ καιρό να διαβάσω ένα βιβλίο τόσο πειστικό και συγκινητικό, τόσο ιδιοφυώς σχεδιασµένο». Mario Vargas Llosa «Ένα βιβλίο που θα µείνει για πάντα». Benjamin Prado, Cadena Ser

Φοίνικας

Χ.Α. Χωμενίδης

Εµπνευσµένος από τον έρωτα της Εύας Πάλµερ και του Άγγελου Σικελιανού —µα όχι προσηλωµένος στα αληθινά γεγονότα— ο Φοίνικας είναι το πιο φιλόδοξο έργο του Χωµενίδη. Καλύπτει εβδοµήντα σχεδόν χρόνια, από το 1860 έως το 1927. Κινείται από τα βοσκοτόπια της Πάρνηθας µέχρι τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα κι από το «µαύρο 1897» ίσαµε τους Βαλκανικούς Πολέµους, τη Μικρασιατική Καταστροφή, τη µεσοπολεµική Αθήνα, το Πήλιο, τους Δελφούς… Ένα πλήθος ιστορικών προσώπων —ή µυθιστορηµατικών αντανακλάσεών τους— παρελαύνει στις σελίδες του. Από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Κωστή Παλαµά, την Κυβέλη έως τον Κώστα Κα­ρυωτάκη, τον λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο, τον Μάρκο Βαµβακάρη… Κυρίως όµως ο Φοίνικας δεν αφήνει ανέγγιχτο κανένα από τα µεγάλα, τα διαχρονικά ζητήµατα. Την καταγωγή και την ταυτότητα του καθενός, τον έρωτα, τη γονεϊκότητα, τις ολισθηρές στροφές του βίου, την πίστη και την προδοσία, την αγωνία για ένα νόηµα που θα υπερβαίνει τον θάνατο. Ο φοίνικας, το εµβληµατικό πουλί που αιώνια καίγεται από την ίδια τη φωτιά του και αιώνια ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, κυριαρχεί —έστω και αθέατος— από την αρχή του µυθιστορήµατος. Και αποθεώνεται στο τέλος του.

Νύχτα με πέντε φεγγάρια

Μίμης Ανδρουλάκης

Είναι μια ματαιόδοξη μικροαστή που κολακεύεται να αποπλανά διασημότητες; Ποιο είναι το κίνητρο της Λίνας που παίζει σε μια ζαριά τη ζωή της, χωρίζει και συγκροτεί –εν μέσω κρίσης– με έμπιστες συμμαθήτριες έναν επιχειρηματικό και ερωτικό κύκλο με επίλεκτους αλλά μακρινούς εραστές; Όταν οι μεγάλες τους πόζες ξεφτίζουν σε ασήμαντους ρόλους, εκείνη θα ξεσπάσει: «Δεν υπάρχει, λοιπόν, ούτε ένας άνδρας με κάποια γενναιότητα και λίγη ποίηση μέσα του;». Ο φίλος της Μάνος, ή «Γκοντάρ», δηλώνει: «Δεν μ’ άγγιξε η χρεοκοπία· τη Χαμένη Δεκαετία έκανα έρωτα». Τη Λίνα στοιχειώνει η άγνωστη οδύσσεια της τουρκόφωνης Πόντιας προγιαγιάς, της χαρισματικής Παναγίας των ξεριζωμένων, της καλλονής που περιπλανήθηκε με το πλοίο του θανάτου στη Μαύρη Θάλασσα, ρίζωσε στη Μακεδονία, δημιούργησε τον μοναδικό γυναικείο οικισμό-συνεταιρισμό κι αγωνίστηκε περιμένοντας… ένα τίποτα. Γυναίκες, γυναίκες που αγρυπνούν όταν οι άλλοι κοιμούνται, κι άνδρες ξεχωριστοί: ο Σπύρος με την ουτοπία της Γόβας· ο Μεγάλος Πιανίστας· ο Εβραίος Ααρών· ο «καινοτόμος»· ο πρεσβύτερος Στυλιανός· ο «αστέρας»· ο… Ιστορίες, ιστορίες μάς κυριεύουν με μυστική νοσταλγία, συγχρονίζονται απροσδόκητα και θέτουν στον καθένα το καίριο ερώτημα: Μπορεί να είναι μάταιη μια ζωή φιλτραρισμένη από τόσες διαψεύσεις, ματαιωμένες ελπίδες και προδοσίες; Μικρά δράματα στον καμβά της Μεγάλης Ιστορίας ρίχνουν –εκατό χρόνια μετά την Ποντιακή Γενοκτονία– ένα διαφορετικό φως στα αινίγματα της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και της Θράκης. Στο τέλος βρισκόμαστε συνταξιδιώτες στην Πλωτή Ουτοπία αναζητώντας τον Υπερβόρειο των μελλοντικών γενεών.

Η Συμφωνία των Πρεσπών και το Μακεδονικό

Άγγελος Συρίγος - Ευάνθης Χατζηβασιλείου

Οι καθηγητές Άγγελος Συρίγος και Ευάνθης Χατζηβασιλείου καταθέτουν την επιστημονική τους άποψη για τη Συμφωνία των Πρεσπών και το Μακεδονικό στο ομώνυμο βιβλίο. Καθώς η Συμφωνία των Πρεσπών έρχεται στην ελληνική Βουλή, οι δύο συγγραφείς αποσκοπούν να προσφέρουν στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη ανάλυσή της. Το βιβλίο εξετάζει: - την υψηλή στρατηγική και τους στόχους της Ελλάδας στο Μακεδονικό - τις συγκεκριμένες προβλέψεις της Συμφωνίας για τη σύνθετη ονομασία του γειτονικού κράτους, την εθνικότητα/υπηκοότητα, την εθνότητα/ταυτότητα και τη γλώσσα - το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού και το ζήτημα της αναγνώρισης «μακεδονικής μειονότητας» στην Ελλάδα - τη διάσταση του ΝΑΤΟ - την κύρωση της συμφωνίας στην ΠΓΔΜ, συμπεριλαμβανομένων του δημοψηφίσματος και των τροποποιήσεων στο Σύνταγμά της - τη δυνατότητα, νομικά και πολιτικά, να ακυρωθεί, καταγγελθεί ή λυθεί η Συμφωνία των Πρεσπών, εφόσον αυτή επικυρωθεί από την Ελλάδα. Τέλος, αποτιμά την επιρροή της Συμφωνίας των Πρεσπών στην πορεία του μακεδονικού ζητήματος των τελευταίων 150 ετών. Το βιβλίο απευθύνεται σε κάθε πολίτη που ενδιαφέρεται για την ελληνική εξωτερική πολιτική, τις βαλκανικές υποθέσεις, το Μακεδονικό και τις προοπτικές τους.

"Δεν έχω πατρίδα - έχω τον τόπο μου". Ρωμιοί της Πόλης: Χώρος - Μνήμη - Τελετουργίες

Νούρνταν Τουρκερ

{μτφρ: Νίκη Σταυρίδη}

Τα βαθιά σημάδια που άφησε η απαγόρευση της μητρικής τους γλώσσας στον δημόσιο χώρο... Η θλίψη του να θεωρούνται «ξένοι» στην πόλη όπου έζησαν επί γενεές γενεών... Η μελαγχολία του να μην είσαι «ούτε από εδώ ούτε από εκεί»... Το βιβλίο αυτό, καρπός πολυετούς μελέτης της ελληνικής κοινότητας της Πόλης από την κοινωνική ανθρωπολόγο Νουρντάν Τουρκέρ, φωτίζει τον κόσμο των αντιλήψεων και των συναισθημάτων των Ελλήνων της Κωσταντινούπολης. Περιγράφει τον ρόλο που παίζει γι’ αυτούς το γεγονός ότι ζουν ή έζησαν στην Πόλη αλλά και τον ρόλο της ίδιας της Πόλης στο χτίσιμο της ταυτότητάς τους. Διηγείται από το στόμα των ανθρώπων της ελληνορθόδοξης κοινότητας πώς αναπαράγεται η ταυτότητα στον χώρο, στους μύθους, στις τελετουργίες και μέσα στη μνήμη. Η ιστορία αυτού του βιβλίου αναπόφευκτα μιλάει και για τη φθορά που υπέστη η πολίτικη ταυτότητα με τις αλλεπάλληλες εθνικιστικές κακοποιήσεις, με την αγριότητα των Σεπτεμβριανών του 1955, τις εξορίες και άλλα. Ακόμη, είναι η ιστορία των αλλαγών που πέρασε και περνάει η Ιστανμπούλ και η ταυτότητα της Πολίτισσας και του Πολίτη.

Άνθρωπος στη θάλασσα

Έρση Σωτηροπούλου

Ο πρώτος που θα το αντιληφθεί φωνάζει: Άνθρωπος στη θάλασσα. Tον παρακολουθεί διαρκώς και δεν τον αφήνει ούτε στιγµή από τα µάτια του δείχνοντας πάντα µε το χέρι προς την κατεύθυνση του ναυαγού.

Ένα παιδί απ' τη Θεσσαλονίκη

Σωτήρης Δημητρίου

Ο βυθός προβάλλεται στον αφρό. Κατά κάποιον δε τρόπο η επιφάνεια είναι πιο αξιόπιστη· το εσωτερικό είναι αχανές, απροσπέλαστο. Στα παρόντα διηγήματα επείγονται –συν την ορμή της αρχής– οι ιστορίες. Το δε κριτήριο πολλών αναγνωστών γέρνει τη ζυγαριά προς αυτές τις πρώτες διηγήσεις. Μια απ’ τις –αναπόδεικτες– λογοτεχνικές μεροληψίες. Σ.Δ.

Ο ωραίος Λοχαγός

Μένης Κουμανταρέας

Η πορεία ενός νεαρού αξιωματικού από τους σκοτεινούς διαδρόμους του στρατιωτικού παρακράτους στους φωτεινούς διαδρόμους του Συμβουλίου της Επικρατείας για να βρει τη δικαίωσή του. Μια περίεργη σχέση φιλίας ενώνει τον νεαρό Λοχαγό με τον ηλικιωμένο δικαστή του. Μια περιπέτεια στηριγμένη σε πραγματικά περιστατικά, που από προσωπική περίπτωση καταλήγει συλλογική, τραυματίζοντας τα δημοκρατικά ιδεώδη της χώρας αλλά και την ίδια την έννοια της ομορφιάς. ""Ο ωραίος Λοχαγός" κινείται στην τροχιά της “Βιοτεχνίας Υαλικών”, της “Κυρίας Κούλας”, του “Κουρείου” και αποτελεί, νομίζω,το απόγειο σημείο της. Ανακεφαλαιώνει τις κατακτήσεις του συγγραφέα κατά την τελευταία δεκαετία και τις συμπυκνώνει στην καθαρότερη και εντελέστερη μορφή τους". Σπύρος Τσακνιάς