Τέσσερα ποιήματα για τέσσερεις ζωγράφους

Έντουαρντ Χόπερ: «Νυχτοπούλια», 1942. (Art Institute of Chicago)
Έντουαρντ Χόπερ: «Νυχτοπούλια», 1942. (Art Institute of Chicago)



«Εντός»

Σ’ αυτό το ποίημα,
δεν θα μιλήσω για τους μοναχούς
που ψιθυρίζουν μάντρας στα υψίπεδα των βουνών.
Ούτε για τους Κινέζους αναχωρητές
που τριγυρίζουν στις κοιλάδες και στους λόφους.
Θα ασχοληθώ με μένα
και τον Hopper αποκλειστικά.

Θέλω να πιστεύω ότι
ο Hopper, όπως κι εγώ,
δεν αγαπούσε τη μοναξιά.
Ούτε κι ο Lockwood υποθέτω, αλλά δεν είναι του παρόντος.
Ο Hopper, οδηγώντας τη μεταχειρισμένη Dodge του,
διασχίζοντας δρόμους ερημικούς, κυρίως τις νύχτες,
επισκεπτόταν μπαρ και μοτέλ.
Τι ακριβώς έψαχνε;
Τι ακριβώς ψάχνω;

Έτσι μια μέρα πήγα στο Ινστιτούτο Τεχνών,
ανάμεσα σε πίνακες διαφόρων καλλιτεχνών.
Το βλέμμα μου καρφώθηκε στα Νυχτοπούλια.
Απεικόνιζε
ένα diner κάπου στη Νέα Υόρκη.
Τον Hopper (;) να κρατάει ένα μισοτελειωμένο τσιγάρο.
Τη γυναίκα πλάι του να φοράει ένα φόρεμα κόκκινο.
Απέναντί τους έναν άντρα με μύτη μάλλον γαμψή
και τον μπάρμαν να συνομιλεί μαζί τους.
Νυχτοπούλια
με τα ραβδία του αμφιβληστροειδούς τους
στραμμένα στις αχαρτογράφητες πτυχές του εαυτού τους.

Στο diner δεν υπήρχαν πόρτες.
Ούτε παράθυρα.
Έμεινα ώρες να αναρωτιέμαι.
Πώς θα βγουν εκείνοι;
Πώς θα μπω εγώ;

Ήμουν έτοιμη να φύγω,
όταν ξαφνικά ο Hopper με κοίταξε
με ένα βλέμμα,
όχι πολύ βαθύ,
ούτε πολύ ρηχό.
Κι ύστερα έκανε ένα νεύμα συναινετικό.

«Είσαι ήδη εδώ».

Ρενέ Μαγκρίτ: «Η κεντρική ιστορία» (1927)
Ρενέ Μαγκρίτ: «Η κεντρική ιστορία» (1927)



«Régina»
                    
René Magritte

Θα ήθελα να ξέρω,
πώς ένιωθες άραγε,
που θέλαμε να σε κρατήσουμε ζωντανή
―έστω και έγκλειστη―
σ’ έναν κόσμο που είχες απορρίψει.

Κάναμε λάθος;
Αλλάζει μια τέτοια απόφαση
πίσω από μια κλειδωμένη πόρτα;
Ίσως πίστευες πως δεν σε αγαπούσαμε,
πως μας τρόμαζε η επιμονή σου
να θέλεις να μας εγκαταλείψεις.

Μύριζες άραγε τον φόβο μας,
μέσα από τους τοίχους;
Ήξερες
πόσο μας εξουθένωνε η αναμονή;
Τέλειωσε
όταν χάθηκες
στα νερά του Sambre.

Όταν σε βρήκαμε,
το πρόσωπό σου ήταν καλυμμένο με το φόρεμά σου.
Ήθελες από κάποιον να κρυφτείς;
Από εμένα;

Ήμουν ακόμα πολύ μικρός
για να καλύψω τους τοίχους του δωματίου σου με πίνακες.
Ίσως αν τους κοιτούσες,
να έμενες λίγο ακόμη κοντά μου.

Το στούντιο του Τουλούζ-Λοτρέκ, στην οδό Caulaincourt 21 (Μονμάρτρη)
Το στούντιο του Τουλούζ-Λοτρέκ, στην οδό Caulaincourt 21 (Μονμάρτρη)



«280 Main Street – 21 Rue Caulaincourt»

«Κατοικώ στη Δυνατότητα ––
Σπίτι πιο όμορφο απ’ την Πρόζα––
Με πιο πολλά Παράθυρα ––
Με Πόρτες πιο ανθεκτικές ––»
έγραφε η «recluse» του Amherst το 1862,
κοιτώντας από το παράθυρο
της οδού 280 Main Street
έναν κοκκινολαίμη στον κήπο της.

Δεν περνούσε πλέον το κατώφλι του σπιτιού της.

Δύο χρόνια αργότερα,
σ’ έναν πύργο στο Albi της Γαλλίας,
ο κόμης Alphonse και η κόμισσα Adèle
κρατούσαν στην αγκαλιά τους
το νεογέννητο αγόρι τους.

Όταν μεγάλωσε,
ο πύργος δεν τον χωρούσε.
Το ατελιέ
στην οδό 21 Rue Caulaincourt
έγινε σπίτι του.

Εκεί, μπροστά σε ένα άλλο παράθυρο,
ζωντάνευε στον καμβά
το Παρίσι της Belle Époque.

Ανάμεσα σε χορεύτριες και πόρνες,
το παραμορφωμένο σώμα του
ένιωθε λιγότερο ξένο.

Εκείνη μες στη σιωπή,
ντυμένη στα λευκά.
Εκείνος μες στη φασαρία,
ερωτοτροπώντας με το κόκκινο του Moulin Rouge.

Πού κατοικεί ο άνθρωπος;
Σ’ ένα δωμάτιο;
Σ’ ένα καμπαρέ;
Ή μήπως εκεί
που πάντα επιστρέφει;

Στο σώμα του.

Γιοχάνες Βερμέερ: «Γυναίκα που γράφει γράμμα» (1665). Εθνική Πινακοθήκη Ουάσινγκτον
Γιοχάνες Βερμέερ: «Γυναίκα που γράφει γράμμα» (1665). Εθνική Πινακοθήκη Ουάσινγκτον



«Γυναίκα που γράφει ένα γράμμα»

Δεν ταξίδευε συχνά.
Το Delft ήταν ολόκληρος ο κόσμος του.

Το σπίτι του γεμάτο παιδικές φωνές.

Παρόλο που ζούσε μέσα στον θόρυβο,
ζωγράφιζε γυναίκες μόνες.
Που γράφουν.
Που διαβάζουν.
Που λαμβάνουν ένα γράμμα.

Κι έπειτα εκείνη.
Τι να σκεφτόταν άραγε
τη στιγμή που ήταν έτοιμη
να ακουμπήσει την πένα στο χαρτί;
Την κατάλληλη λέξη;
Σε ποιον απευθυνόταν η επιστολή;
Στον εραστή της;

Όσο κι αν την κοιτάζω,
δεν μπορώ να διακρίνω τίποτα
που να προδίδει τη σκέψη της.

Ίσως
να μην έγραφε εκείνη το γράμμα,
αλλά ο Vermeer κρατώντας το χέρι της.

 

αυτόν το μήνα οι εκδότες προτείνουν: