«…είναι επιτακτική ανάγκη οι πιστοί των διαφόρων θρησκειών να ενώσουν τις φωνές τους, ζητώντας ειρήνη, ανοχή και σεβασμό για την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των άλλων»
§ ΠΑΠΑΣ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ
«Αν πρόκειται να σεβαστούμε τις θρησκείες των άλλων όπως θα θέλαμε να σεβαστούν εκείνοι τη δική μας, η…μελέτη των θρησκειών του κόσμου αποτελεί ιερό καθήκον»
§ ΜΑΧΑΤΜΑ ΓΚΑΝΤΙ
Η σειρά φωτογραφιών «Multifaith» αποτελείται από διάφορα θρησκευτικά βιβλία και αντικείμενα που εντοπίστηκαν σε παλαιοπωλεία και υπαίθριες αγορές. Τα βιβλία και αντικείμενα αυτά επιλέχθηκαν για την αισθητική και συμβολική τους αξία και αξιοποιήθηκαν ως εργαλεία έρευνας και στοχασμού. Η κεντρική ιδέα πίσω από αυτό το εγχείρημα ήταν η δημιουργία ενός καλλιτεχνικού project με πλουραλιστικό και συμπεριληπτικό χαρακτήρα, το οποίο να σχολιάζει την ποικιλομορφία των θρησκευτικών πεποιθήσεων και να αναδεικνύει τις ομοιότητές τους.
Το project αντλεί έμπνευση από την ολλανδική ζωγραφική νεκρής φύσης (vanitas) του 17ου αιώνα, η οποία παρέπεμπε στο εφήμερο της ζωής και στον παροδικό χαρακτήρα των ανθρώπινων απολαύσεων. Μια άλλη σημαντική πηγή έμπνευσης υπήρξε η καθημερινή ζωή στη γενέτειρά μου, τη Θεσσαλονίκη ― ένα πολυπολιτισμικό χωνευτήρι όπου άνθρωποι διαφορετικών θρησκευτικών και εθνοτικών καταβολών συνυπάρχουν επί αιώνες.
Κατά τη διάρκεια του project, στράφηκα στη μελέτη διάφορων ιερών κειμένων και σημαντικών έργων της παγκόσμιας φιλοσοφίας. Ανακάλυψα πολλά κοινά στοιχεία μεταξύ των θρησκευτικών πίστεων (για παράδειγμα, οι μονοθεϊστικές θρησκείες όπως ο Χριστιανισμός, το Ισλάμ και ο Ιουδαϊσμός έχουν κοινές ρίζες και μοιράζονται αρκετές πεποιθήσεις και πρακτικές), ενώ παράλληλα συνειδητοποίησα ότι η «πνευματικότητα» είναι μια έννοια που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ιδεών, οι οποίες δεν είναι απαραίτητα θρησκευτικές ή μεταφυσικές. Με ενδιέφεραν ιδιαίτερα οι ερμηνείες της πνευματικότητας ως στάση αδελφοσύνης και συμπόνιας απέναντι στον «άλλο». Στο βιβλίο Ancient Wisdom, Modern World: Ethics for the New Millennium, ο Δαλάι Λάμα Τενζίν Γκιάτσο ορίζει την πνευματικότητα ως «εκείνες τις ιδιότητες του ανθρώπινου πνεύματος ―όπως η αγάπη και η συμπόνια, η υπομονή, η ανοχή, η συγχώρεση, η ικανοποίηση, το αίσθημα ευθύνης και η αίσθηση αρμονίας― που φέρνουν ευτυχία τόσο στον εαυτό όσο και στους άλλους».
Δυστυχώς, γινόμαστε μάρτυρες φαινομένων όπως η πόλωση μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ο ιδεολογικός εξτρεμισμός και οι «ιεροί πόλεμοι», τα οποία απειλούν την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα. Σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης, αλλά και κατακερματισμού και αβεβαιότητας, το έργο μου επιδιώκει να ενθαρρύνει τον διάλογο μεταξύ των θρησκειών, καθώς και να προωθήσει μια πιο οικουμενική προσέγγιση της πνευματικότητας, βασισμένη στην ανοχή. Η εννοιολογική θέση στην οποία κατέληξα είναι ότι η καλλιτεχνική μου εργασία δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά είναι για μένα ένα μέσο έρευνας, ενσωμάτωσης και μετασχηματισμού, καθώς και ένας τρόπος να αφουγκραστώ την κοινωνική και πνευματική κατάσταση της εποχής μας. Πιστεύω ότι η παγκόσμια γλώσσα της τέχνης μπορεί να συμβάλει στην αυτογνωσία, τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο και την εξέλιξη της ανθρωπότητας στο σύνολό της.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Collazo Julie Schwietert, Rogak Lisa (2013) Pope Francis in his Own Words. Harper Collins Publishers.
Gandhi, Mohandas (1983) An Autobiography: The Story of My Experiments with Truth. Dover Publications.
Dalai Lama (1999) Ancient Wisdom, Modern World: Ethics for the New Millenium. Little, Brown/Abacus Press.