Βλ. και Χάρτης#57
____________________
Σώμα
Λέει ο Ντέιβιντ Μποδάνις στο βιβλίο του Los seretos de una casa (Τα μυστικά ενός σπιτιού) ότι όταν πηγαίνουμε από το υπνοδωμάτιο στην κουζίνα, η τριβή του πανταλονιού κάνει να αποκολλώνται από το δέρμα εκατομμύρια νεκρά κύτταρα με τα οποία τρέφονται ολόκληρα σύμπαντα από βακτήρια και ακάρεα που ζουν στο χαλί του διαδρόμου. Η πραγματικότητα είναι γεμάτη από μικροσκοπικά όντα που εξαρτώνται από τον ιδρώτα μας, από την πιτυρίδα μας. Έτσι, κάθε φορά που χτενιζόμαστε, ολόκληρες αποικίες από μικροοργανισμούς, των οποίων η πατρίδα είναι η μοκέτα του ταπέτου του μπάνιου, παραμένουν με το στόμα ανοιχτό προς τον ουρανό περιμένοντας εκείνο το παράξενο μάννα που τους στέλνουν οι θεοί.
Επίσης, σύμφωνα με τον Μποδάνις, φτάνει μια ασυνείδητη κίνηση, όπως το να αφήσουμε την εφημερίδα στο τραπέζι της κουζίνας, για να καταστρέψουμε ολόκληρους πολιτισμούς από πνευμομονάδες. Αυτό που λέμε σκόνη αποτελείται στην πραγματικότητα από ένα σύνολο σωματιδίων μέσα στα οποία περιέχονται σκελετοί από ακάρεα, πόδια από μικροσκοπικά έντομα, λιλιπούτεια περιττώματα και τα νεκρά κύτταρα του δέρματός μας. Όλα αυτά αιωρούνται στον αέρα, στο περιβάλλον μας. Το ό,τι δεν τρομάζουμε απ’ αυτά οφείλεται στο ό,τι δεν τα βλέπουμε. Εξάλλου, και η ορατή πραγματικότητα μάλλον δεν είναι και πολύ διαφορετική: το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού αποτελείται από φτωχούς που δεν βλέπουμε, παρότι ζουν με το στόμα ανοιχτό, σαν βακτήρια, περιμένοντας να τους πέσει κάτι από τους σκουπιδοτενεκέδες μας∙ ζουν από τα νεκρά λέπια που αποβάλλουμε στο πέρασμά μας. Και κάθε φορά που κάνουμε μια καθημερινή κίνηση, όπως το να υπογράψουμε μια εμπορική συμφωνία ή να ζητήσουμε ένα χαμηλότοκο δάνειο, χιλιάδες απ’ αυτούς αφανίζονται πνιγμένοι στο μελάνι της πένας. Κάποιες φορές, από τις ίνες κάποιου χαλιού φτιαγμένου στην Ινδία ή από την καρδιά της ζούγκλας Λακαντόνα* μας έρχεται ένα αλύχτισμα που ο φονταμενταλισμός της μετριοπάθειας δεν μας αφήνει να ακούσουμε.
*Η Λακαντόνα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό Μεξικό, στην πολιτεία Τσιάπας (Chiapas). Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για τη Ζούγκλα Λακαντόνα (Selva Lacandona), μια εκτεταμένη τροπική ζούγκλα κοντά στα σύνορα με Γουατεμάλα και Μπελίζ. Είναι από τις πλουσιότερες περιοχές σε βιοποικιλότητα στη Μεσοαμερική και συνδέεται τόσο με τους Μάγια (αρχαιολογικοί χώροι όπως το Μποναμπάκ και το Γιαξτσιλάν ) όσο και με σύγχρονες πολιτικές και οικολογικές ιστορίες (π.χ. το ζαπατιστικό κίνημα). (Σ.τ.Μ.)
Χοληδόχος κύστη
Προσπαθούσα να συγκεντρωθώ στη συγγραφή ενός κυκλικού διηγήματος όταν χτύπησε το τηλέφωνο και μια γυναίκα ρώτησε αν μου είχαν αφαιρέσει πρόσφατα τη χοληδόχο κύστη. Είπα ναι, φυσικά, γιατί ήταν η αλήθεια. Τότε, εκείνη που μιλούσε συστήθηκε και έμαθα ότι επρόκειτο για μια νεανική μου σχέση που είχε γίνει παθολογοανατόμος. «Φαντάσου πόση χαρά πήρα όταν είδα την ταμπελίτσα με το όνομά σου κολλημένη στο σπλάχνο, είπε, «πώς τα φέρνει η ζωή, ε; Θα πλήρωνα όσο όσο για να έχω την καρδιά σου και χρόνια αργότερα μου στέλνουν δωρεάν τη χοληδόχο κύστη σου». «Πώς έφτασε σε εσένα;» ρώτησα. «Όπως φτάνουν όλες, σε ένα είδος παγωμένου δοχείου με ένα σημείωμα του χειρουργού που μου ζητούσε να την εξετάσω.
Καθώς μιλούσε, μέσα στην ομίχλη της μνήμης μου άνοιγε σιγά σιγά δρόμο το πρόσωπο της παθολογοανατόμου είκοσι χρονών μικρότερης απ’ όσο θα ήταν τώρα. Είχαμε γίνει ζευγάρι λίγο μετά τον θάνατο του Φράνκο και είχαμε χωρίσει αφού είχε κερδίσει τις πρώτες εκλογές ο Ροδόλφο Σουάρεθ. Μέσα από τη δική μας συναισθηματική αποσύνθεση θα μπορούσε να αφηγηθεί κανείς τη μιζέρια εκείνης της εποχής πολύ καλύτερα από τα μεθοδολογικά μέσα της Ιστορίας. Και για όποιον φιλοδοξούσε το άριστα, εκεί βρισκόταν εκείνη η χοληδόχος κύστη με ένα ογκίδιο, η διάγνωση του οποίου εξαρτιόταν από το πολιτικό μου παρελθόν. Δεν ήταν μια ευχάριστη κατάσταση∙ η παθολογοανατόμος απέπνεε εκδίκηση.
Αντιστάθηκα να ρωτήσω για τον όγκο μου, εκείνη όμως μου απάντησε έτσι κι αλλιώς. «Δεν μου αρέσει η όψη του, είπε. «Μου θυμίζει εκείνη της ψυχικής μου κατάστασης όταν χωρίσαμε». «Αυτό δεν είναι καθόλου σωστό», την ικέτεψα. «Τελικά φαίνεται ότι επιβίωσες». «Δεν φαντάζεσαι σε τι συνθήκες», απάντησε πριν κλείσει. Φυσικά, δεν πήγα να πάρω τις εξετάσεις όπως και δεν έχω διαβάσει τίποτα για αυτά τα είκοσι χρόνια: υπάρχουν πράγματα που φαίνονται στο πρόσωπο.
_________________
Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τη νεολογία «articuentos», η οποία μεταφράστηκε στα ελληνικά (πάλι πρόκειται για νεολογία) ως «εφημερίδια». Είναι υβριδικά κείμενα που συνδυάζουν δημοσιογραφικό σχόλιο και λογοτεχνική αφήγηση. (Σ.τ.Μ.)
