Aυτό το παιδί

Παρουσίαση - Μετάφραση: Ανδρέας Τσάκας
_{______________}

Είδα αυτό το παιδί όταν ήταν ακόμα παιδί. Το είδα σε εκείνο το δωμάτιο όπου πηγαινοέρχονταν τα δραστήρια χέρια σου, ενώ χίλια δυο αντικείμενα γέμιζαν τον χώρο ώστε να συντηρούν την ωραία πυρετώδη τους ενέργεια και ανάμεσά τους, ο άτλας και ο εξάντας, τα σκαριά και τα σχοινιά μικροσκοπικών πλοίων, το ανεμολόγιο επίσης, το χαραγμένο από τα ονειροπόλα δάχτυλά σου πάνω στην στιλπνή χάλκινη πλάκα.
Το βλέμμα του παιδιού στεκόταν σε αυτά τα πράγματα και το νύχι του γλιστρούσε πάνω στους χάρτες, εκεί όπου οι ήπειροι υποχωρούσαν μπροστά στην μεγάλη γαλάζια επιφάνεια. Πλάι του έστεκε τότε η τρυφερή σκιά της μητέρας του.
Επιστρέφω συχνά, φίλε μου, σε αυτόν τον χώρο γιατί το Παρόν δεν είναι παρά καπνού σκιά και για εμάς υπάρχουν μόνο οι ξανακερδισμένες ώρες, οι μορφές που διέσωσε η μνήμη μας, οι φωνές που επέζησαν. Έτσι αντηχεί κι αυτή του Ζαν, αλλά, μέσα από την λεπτή σαν κελάηδημα λαλιά, διακρίνεται η χροιά μιας αντρικής φωνής, πιο βαθιάς και πιο καθαρής, καθώς έχει αποδεχτεί το πεπρωμένο. Αυτό που, αναμφίβολα, τον ώθησε να επιλέξει τη θάλασσα, να αντισταθεί στον κίνδυνο που διέτρεχε μια μεγάλη φίλη χώρα η οποία είχε γίνει δική του και, μαζί βεβαίως με την στοχαστική ορμή του ελληνικού αίματος, να προτιμήσει έναν ευνόητο θάνατο.

Το κείμενο αυτό του Βασίλη Φωτιάδη (Vassily Photiadès, βλ. Χάρτης#21, Σεπτέμβριος 2020) περιλαμβάνεται στο βιβλίο Tombeau de Jean-Sébastien Galanis, που εκδόθηκε το 1949 στο Παρίσι με την φροντίδα του χαράκτη Daragnès σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων.
Στο αφιέρωμα αυτό προτάσσεται απόσπασμα ομιλίας του Στρατηγού Ντε Γκολ του Μαϊου 1945 που αποτίει φόρο τιμής σε όσους έπεσαν για την Γαλλία κατά την διάρκεια του πολέμου, και, εκτός από τον Βασίλη Φωτιάδη, ο οποίος ήταν στενός φίλος του Γαλάνη, περιλαμβάνει πρωτότυπα κείμενα ή ποιήματα των Paul Valéry, Jean Cocteau, André Malraux, Max Jacob, Pierre Reverdy και άλλων.

Ο Ιωάννης-Σεβαστιανός Γαλάνης (1910-1940), γιός του ζωγράφου και χαράκτη Δημήτρη Γαλάνη, ήταν πλοίαρχος του γαλλικού εμπορικού ναυτικού και μετά την κατάληψη της Γαλλίας από τους Γερμανούς, συμμετείχε, ως έφεδρος αξιωματικός, σε νηοπομπές με τις «Ελεύθερες Γαλλικές Δυνάμεις». Την 27η Νοεμβρίου 1940 το πλοίο του Lisieux βυθίστηκε στον Βόρειο Ατλαντικό στα ανοιχτά του Καναδά. Τον Ιούνιο του 1945 αναγνωρίστηκε ως «πεσών για την Γαλλία» και το 1946 ονομάστηκε μετά θάνατον «Ιππότης του Τάγματος Ναυτικής Αξίας».