«Η σημασία του ρυθμού ως σχήμα, μορφή, διακριτικό χαρακτηριστικό, διάταξη των στοιχείων ενός συνόλου διατηρήθηκε μέχρι τον πέμπτο αιώνα. Ο Πλάτων εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τον όρο με αυτές τις σημασίες, αλλά καινοτομεί εφαρμόζοντάς τον στην μορφή της κίνησης που το ανθρώπινο σώμα επιτελεί χορεύοντας. Με αυτόν τον τρόπο η διάταξη των μερών ενός όλου γίνεται διάταξη αργών και γρήγορων κινήσεων και ο ρυθμός από χωρική διάσταση της κίνησης γίνεται χρονική διάσταση της κίνησης. […]
Με την καινοτομία του Πλάτωνος έχουμε:
Ρυθμός = Κίνηση που αποκτά μορφή, που αποκτά σχήμα. Κίνηση που γίνεται εύ-μορφη, εύ-σχημη.»
(Στέλλα Βέργη, Γλώσσα και δομή: Δυϊκότητα και ρυθμός στη Γλωσσολογία, σελ. 137)
Στην προκείμενη συλλογή ο λόγος, σε κάποιες περιπτώσεις, αποσυντίθεται. Οι λέξεις απομονώνονται, διαλύονται στις συλλαβές τους, μετατρέπονται σε παρώνυμές τους. Οι περισσότερες, όμως, τεχνικές που εφαρμόζονται, εδώ, δεν σχετίζονται με την αποσύνθεση του λόγου αλλά με τη φαινομενικά ανοργάνωτη κατάτμηση της πορείας του: Τα ποιήματα –τα οποία έχουν, συνήθως, εκτεταμένη ανάπτυξη– χωρίζονται σε στίχους που μπορεί να περιλαμβάνουν μία συλλαβή ή να απλώνονται σε ολόκληρη την έκταση της σελίδας. Ο σχηματισμός των ενοτήτων δεν ακολουθεί καμιά κανονικότητα, όσον αφορά το οριζόντιο και το κάθετο εύρος τους. Οι διασκελισμοί γίνονται αυθαίρετα. Επιπλέον, στην αταξία της κατάτμησης του λόγου συντελεί και η περιστασιακή στίξη: Οι κάθετοι και οι τελείες, που χρησιμοποιούνται συστηματικά μόνο σε ορισμένα σημεία, οι παύλες και οι παρενθέσεις, που εμφανίζονται απροσδόκητα. Μια παρέκβαση: Η στίξη καθώς και τα πλάγια γράμματα επιτελούν και μια δεύτερη λειτουργία, αφού δημιουργούν την εντύπωση της πολυφωνίας ή αλλιώς, αυξομειώνουν και, γενικότερα, διαφοροποιούν την ένταση και την ποιότητα της μίας μοναδικής φωνής, η οποία ακούγεται στο κάθε ποίημα.
[…]
Είχατε φέτος αρκετή μοναξιά;
Ναι
ήτανε μία χρονιά επιχείρημα
Και η αυτοχειρία;
Μια επαιτεία
επαναλαμβάνει τα σώματα (δεν έχει δημόσια ίχνη)
Κάθισε κάπου να
ξαγρυπνήσει
γλάροι πετούσαν στο κεφάλι του όλοι είχαν
οικογένεια παιδιά και κατάρτια
Το
μόνο που είχε
μια Πόρτα ενδιάμεσα
δεν ήρθε ανάσταση / τρυπήσαμε / τον
Ιούδα
αρχίσαμε να τριβόμαστε
έστω κι αν είμαστε περαστικοί όσο συχνά κι αν
πεθαίνουμε
πίνουμε τον καφέ μας
επιστρέφοντας στους κανόνες
Εμβολιαζόμαστε
[…]
(«Ανθοδέσμη»)
Επιστρέφω, τώρα, στη φαινομενικά ανοργάνωτη κατάτμηση της πορείας της γραφής, για την οποία διακρίνεται η συλλογή. Αυτό που επιχειρείται, εδώ, είναι η υπονόμευση της μορφής και η επανεπινόησή της ως ρυθμού. Αναλυτικότερα: Με βάση τη διαπίστωση της Στέλλας Βέργη, η οποία παρατίθεται στην αρχή, ο ρυθμός, από τότε που σημασιοδοτείται με τον καινοτόμο τρόπο του Πλάτωνα και εξής, εισάγει τη μορφή στη χρονική διάσταση. Κωδικοποιημένα, ο ρυθμός συνιστά τη μορφή της κίνησης, της μεταβολής. Με την ακανόνιστη, λοιπόν, εκδίπλωση των στίχων και των ενοτήτων, εδώ, επιδιώκεται, ουσιαστικά, να αποδοθεί το σχήμα της ανάπτυξης του λόγου μέσα στον χρόνο. Γίνεται η προσπάθεια το κάθε ποίημα να καθορίζεται από τον ιδιοσυγκρασιακό του ρυθμό.
Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, η γλώσσα αποκτά εξαιρετική ρευστότητα. Ξεκινώντας, ακολουθεί μια πορεία η οποία αποφεύγει τους σταθμούς, δηλαδή τις συγκεκριμένες αναφορές, ή παραμένει σε αυτούς για ελάχιστο διάστημα. Δρομολογείται, δηλαδή, μια κίνηση η οποία αγγίζει τα πρόσωπα και τα πράγματα, χωρίς να τα περιλαμβάνει. Παρασύρει μόνο τμήματα, θραύσματα και σκιές τους. Μετατρέπεται, έτσι, σε ένα ετερόκλιτο σύνολο αναφορών, οι οποίες συγκλίνουν σε μια ερωτική θεματική, ωστόσο δεν παρέχουν πληροφορίες ικανές να σχηματίσουν ολοκληρωμένα σώματα ή σκηνές σωμάτων σε συνεύρεση. Υπάρχουν αποσπάσματα, μεμονωμένες λεπτομέρειες του σώματος και της ερωτικής πράξης, που ανήκουν σε διαφορετικές στιγμές. Λοξές περιγραφές, υπαινιγμοί, σπαράγματα αναμνήσεων. Αυτές, όμως, οι σκόρπιες ψηφίδες και οι ασυνεχείς φάσεις συνδυάζονται, για να διαμορφώνουν, κάθε φορά, έναν ορισμένο ρυθμό. Ενώνονται σε μια σύνθεση, η οποία κινείται και μεταβάλλεται. Έτσι, τα σώματα και η ερωτική πράξη αρτιώνονται μόνο με το οργανωμένο, επάνω στη χρονική διάσταση, άθροισμα των διασκορπισμένων θραυσμάτων τους. Σε κάθε ποίημα δημιουργείται το πλαίσιο, για να ξετυλιχθεί ο ρυθμός, ο οποίος ισοδυναμεί με μια χορογραφία, διαρθρωμένη από σκιές και αποσπάσματα των προσώπων και των πραγμάτων.
