Φαίδρα

_________
Βλ. Εισαγωγή & Πρώτη Πράξη εδώ 
^___________

^{________
_{Π Ρ Ο Σ Ω Π Α}
________}

ΦΑΙ­ΔΡΑ
ΠΕΔΡΟ, ο σύ­ζυ­γός της
ΙΠΠΟ­ΛΥ­ΤΟΣ, γιος του Πέ­δρο και θε­τός γιος της Φαί­δρας
ΕΥΣΤΑ­ΘΙΑ, τρο­φός της Φαί­δρας
ΜΑΡ­ΣΕ­ΛΟ, για­τρός, φί­λος του Πέ­δρο
ΡΟΖΑ, η υπη­ρέ­τρια

ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

Η Φαίδρα και η Ευσταθία.

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Αχ, κόρη μου, έχεις αδυνατίσει πάρα πολύ, θα…

ΦΑΙΔΡΑ: Θα πεθάνω, βάγια, θα πεθάνω. Αυτή δεν είναι ζωή. Δεν ξέρω τι να κάνω για να το ξεπεράσω.

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Να προσφύγεις στη δέηση, κόρη μου, προσευχήσου…

ΦΑΙΔΡΑ: Δεν μου βγαίνουν οι προσευχές εύκολα. Έχω προσπαθήσει να προσευχηθώ καμιά φορά, αλλά δυσκολεύομαι, σκέφτομαι άλλα πράγματα, αυτόν, και μου φαίνεται ιεροσυλία… Δεν γίνεται, όχι…, μου λείπει η όρεξη για να προσευχηθώ…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Ακόμη και ανόρεκτα… Άσε που θα σε κάνει να ξεχαστείς…

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι, αυτό με ανάβει περισσότερο… Κοίτα, βάγια, τον τελευταίο καιρό, πριν από εκείνη τη μέρα, όταν φοβόμουν πως θα εκραγώ αν τελικά βρισκόμουν μόνη μαζί του, κάθε φορά που ήταν πιθανό να συμβεί αυτό έκανα τον σταυρό μου πρώτα, ώστε να με υπερασπιστεί το άγιο σύμβολο του σταυρού και έσφιγγα πάνω στο στήθος μου αυτό το άγιο μενταγιόν, αυτό της μητέρας μου, που μου έδωσες. Αλλά μια μέρα, γυρεύοντας αυτή την έκρηξη, επιθυμώντας να βγω επιτέλους από εκείνη την κόλαση, σταμάτησα να κάνω τον σταυρό μου για να βρω το θάρρος να του αποκαλύψω τα αισθήματά μου, όμως εκείνη τη μέρα ήμουν ακόμη πιο μαζεμένη, πιο ντροπαλή· όλη την ώρα μού ερχόταν να πάω σε μια γωνιά για να κάνω τον σταυρό μου εκεί στα κρυφά…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Γιατί δεν τον έκανες μπροστά του;

ΦΑΙΔΡΑ: Θα ήταν σαν ερωτική εξομολόγηση. Όχι, δεν μπορούσα, και ένιωθα να μου λείπει το άγιο σύμβολο…· φλεγόταν το μέτωπό μου σαν να μου το ζητούσε…, χρειαζόμουν τον σταυρό…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Και αυτός ο σταυρός που δεν έκανες πάνω στο μέτωπό σου σε προστάτευε!

ΦΑΙΔΡΑ: Τώρα όμως; Τώρα τίποτα δεν βοηθάει, αφού λύθηκε ο κόμπος από τη γλώσσα μου… Να προσευχηθώ…, να προσευχηθώ…, με όλα αυτά δεν ξέρω πια αν πιστεύω ή όχι… Αλλά προσεύχομαι, προσεύχομαι στην αγιότατη Παναγία των Παθών…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Προσευχήσου στον γιο της…

ΦΑΙΔΡΑ: Σε ποιον; Στον γιο; Όχι! Όχι! Από τότε που άνοιξα την καρδιά μου σ’ αυτόν, στον Ιππόλυτο, με καίνε οι ματιές του. Και αυτός μου τις στερεί και με αποφεύγει και δεν με φιλάει πια. Πίστευα ότι δεν είναι τόσο πονηρός, ώστε να κρύψει από τον πατέρα του το ότι δεν με φιλάει πια όπως με φιλούσε πρώτα.

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Αυτό που φοβάμαι εγώ είναι μήπως ο πατέρας του το καταλάβει τελικά…

ΦΑΙΔΡΑ: Ίσως είναι το καλύτερο…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Τι λες;

ΦΑΙΔΡΑ: Ότι έτσι δεν μπορώ να ζω, βάγια. Ή μου παραδίνεται ή φεύγει από το σπίτι· τον διώχνω από ‘δω. Θα δεις μόλις τον απειλήσω. Εκεί είναι! [Στον Ιππόλυτο, που περνάει στο βάθος.] Ιππόλυτε! [Πηγαίνει προς το μέρος του.] Ιππόλυτε!

ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

Οι παραπάνω και ο Ιππόλυτος

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: [Μπαίνοντας.] Τι με θέλεις; Τελείωνε!

ΦΑΙΔΡΑ: Πρέπει να μιλήσω μαζί σου, μόνοι μας.

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Μίλα λοιπόν και τελείωνε.

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι έτσι, μόνοι μας.

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Μόνοι μας σου έχω πει όχι!

ΦΑΙΔΡΑ: [Τον κρατάει.] Ναι, πήγαινε, βάγια, πήγαινε!

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Μα, κόρη μου…

ΦΑΙΔΡΑ: Φύγε, διαφορετικά θα φωνάξω, θα καλέσω τον Πέδρο και θα του τα πω όλα, όλα…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Είσαι ικανή για κάτι τέτοιο;

ΦΑΙΔΡΑ: Τώρα είμαι ικανή για τα πάντα. Ή θα μιλήσουμε μόνοι μας επιτέλους ή θα τα ομολογήσω στον πατέρα σου, Ιππόλυτε.

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Για να τελειώνουμε όμως;

ΦΑΙΔΡΑ: Για να τελειώνουμε, ναι. Πήγαινε, βάγια.

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Πηγαίνετε!

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Θα μείνω εδώ απ’ έξω…

ΦΑΙΔΡΑ: Πώς; Τι; Στο σπίτι μου; Μου φέρονται σαν να ήμουν μία…

ΕΥΣΤΑΘΙΑ: Φαίδρα!

ΦΑΙΔΡΑ: Φύγε, βάγια, φύγε ή θα γίνουν όλα χειρότερα!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Πηγαίνετε, βάγια, ναι, πηγαίνετε. Εγώ μόνος είμαι αρκετός και περισσεύω. Και ακόμα καλύτερα, αν έτσι τελειώσουν επιτέλους όλα αυτά, γιατί αυτό δεν είναι πια ζωή.

Η Ευσταθία φεύγει.

ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ

Η Φαίδρα και ο Ιππόλυτος.

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Ωραία, τελείωνε!

ΦΑΙΔΡΑ: Ιππόλυτε!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Τι, πάλι τα ίδια;

ΦΑΙΔΡΑ: Ναι, πάλι! Βλέπεις ότι δεν τρώω, δεν κοιμάμαι, δεν ζω, ότι τα μάτια σου με κατακαίνε, ότι πεθαίνω από δίψα για τα φιλιά σου, ότι υποφέρω το μαρτύριο του Ταντάλου… Γιατί δεν με φιλάς όπως πρώτα, Ιππόλυτε;

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Και με ρωτάς, μητέρα;

ΦΑΙΔΡΑ: Έτσι δεν μπορώ να ζήσω…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Ούτε και εγώ!

ΦΑΙΔΡΑ: Βλέπεις; Και πρέπει να ζήσουμε, να ζήσουμε πρώτα απ’ όλα! Αφού είμαστε νέοι…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Και αυτός γέρος, έτσι δεν είναι;

ΦΑΙΔΡΑ: Μην μιλάς γι’ αυτόν, Ιππόλυτε!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Ναι, θα μιλήσω γι’ αυτόν, γιατί το όνομά του, κακόμοιρη μητέρα, ακόμη λειτουργεί για σένα σαν ξόρκι. Πέδρο, ο σύζυγός σου, ο πατέρας μου…

ΦΑΙΔΡΑ: Πάψε, πάψε! Δεν μπορώ να ζω, έτσι δεν ζω, βλέποντάς σε καθημερινά, νιώθοντάς σε κοντά μου, κάτω απ’ την ίδια στέγη, μέρα και νύχτα, αναπνέοντας τον ίδιο αέρα που αναπνέεις, την ανάσα σου. Από τότε που…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Μα πώς άρχισε αυτό, μητέρα;

ΦΑΙΔΡΑ: Δεν άρχισε! Πάντα σε αγαπούσα, ακόμη και πριν σε γνωρίσω, και έπειτα παντρεμένη πια, όταν σε είδα για πρώτη φορά, ξέσπασε…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Οι υγιείς έρωτες γεννιούνται έτσι όπως το ξημέρωμα στην εξοχή, σιγά σιγά…

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι πια σιγά σιγά, μα αμέσως!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Λοιπόν κοίτα, θα φύγω, θα βρω κάποιο πρόσχημα για ένα μακρύ ταξίδι και στο μεταξύ θα γιατρευτείς.

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι, δεν θα φύγεις, δεν θέλω να φύγεις, και δεν θα γιατρευτώ, δεν θέλω να γιατρευτώ! Αλλά… ας αντισταθούμε, ναι, ας αντισταθούμε…, έχεις δίκιο! Όμως τα φιλιά σου, Ιππόλυτε, τα φιλιά σου! Έστω όπως πριν…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Εκείνα δεν μπορούν να ξανάρθουν, τους ξερίζωσες την αθωότητα!

ΦΑΙΔΡΑ: Ώστε όχι, ε; Ώστε όχι; Καλά λοιπόν, άκου και πρόσεξε τις τελευταίες μου λέξεις, τις οριστικές· άκουσέ τις και σκέψου τις καλά. Ο πατέρας σου θα πρέπει να έχει προσέξει πια ότι δεν με φιλάς· ο πατέρας σου βλέπει την αδυναμία μου και την αναστάτωσή μου· ο πατέρας σου, αν και σωπαίνει, ήδη πρέπει να έχει υποψιαστεί κάτι, το υποψιάζεται, και πρέπει να του το πω εγώ…, εγώ…, εγώ!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Τι θα του πεις;

ΦΑΙΔΡΑ: Ότι εσύ είσαι αυτός που μου κάνει κόρτε!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Φαίδρα! Φαίδρα!

ΦΑΙΔΡΑ: [Αλαζονική.] Ναι, θα του πω ότι είσαι εσύ, και ετούτο το σπίτι θα μετατραπεί σε κόλαση για σας, αφού δεν θέλεις να με πάρεις από αυτόν… θα του το πω!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Καταραμένη να είσαι!

Φεύγει.

ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Η Φαίδρα και ο Πέδρο.

ΠΕΔΡΟ: [Που άκουσε τα τελευταία λόγια του γιου του όταν έμπαινε.] Τι συμβαίνει, Φαίδρα; Τι είπε; Τι είναι αυτό που είπε ο γιος μας; Δεν μιλάς; Άκουσα καλά; Δεν σε καταριόταν; Έλα, Φαίδρα, μίλα!

ΦΑΙΔΡΑ: Ενδοοικογενειακές διαφωνίες…

ΠΕΔΡΟ: Όχι, όχι, όχι, αυτά τα λόγια από τον γιο μου που είναι πάντα πολύ μετρημένος, πολύ τρυφερός, πολύ κύριος του εαυτού του… Από εκείνη τη μέρα που του έθεσες το θέμα του γάμου του παρατηρώ ανάμεσα σε εσάς τους δύο δεν ξέρω τι… δείχνει να σε αποφεύγει…, τι έχει; Έλα, μίλα! Τι συμβαίνει σε ετούτο το σπίτι που ήταν τόσο ήσυχο πριν; [Η Φαίδρα στηρίζει το κεφάλι της στο στήθος του συζύγου της και ξεσπάει σε λυγμούς.] Έλα, ηρέμησε, κόρη μου…

ΦΑΙΔΡΑ: [Αναριγεί.] Κόρη σου;

ΠΕΔΡΟ: Ναι, θα μπορούσες να είσαι… Έλα, ηρέμησε! Πες μου τι συμβαίνει. Πώς σε καταριόταν έτσι, αυτός, ο Ιππόλυτός μου; Εσένα που τον αγαπάς τόσο πολύ…;

ΦΑΙΔΡΑ: Τον αγαπούσα…

ΠΕΔΡΟ: Τον αγαπούσες… και τώρα;

ΦΑΙΔΡΑ: Τώρα…

ΠΕΔΡΟ: Έλα, τι τρέχει;

ΦΑΙΔΡΑ: Αυτό που τρέχει είναι ότι ο γιος σου…

ΠΕΔΡΟ: Ο γιος μου; Και δικός σου…!

ΦΑΙΔΡΑ: Μακάρι να ήταν!

ΠΕΔΡΟ: Λοιπόν…

ΦΑΙΔΡΑ: Δεν νιώθει πια γιος μου…

ΠΕΔΡΟ: Τι; Δεν σου δείχνει σεβασμό;

ΦΑΙΔΡΑ: Σεβασμό…

ΠΕΔΡΟ: Έλα, τι είναι; Τέλειωσε…, με κρατάς σε αγωνία…

ΦΑΙΔΡΑ: Ο γιος σου έχει σχεδόν τη δική μου ηλικία…, θα μπορούσε να είναι αδερφός μου…, σύζυγός μου.

ΠΕΔΡΟ: Τι; Μίλα καθαρά, Φαίδρα!

ΦΑΙΔΡΑ: Πιο καθαρά ακόμη;

ΠΕΔΡΟ: Όχι, πιο καθαρά όχι, φτάνει και με το παραπάνω! Τώρα διαλύονται οι σκιές των τελευταίων ημερών. Υπάρχουν πράγματα που δεν πρέπει να λέγονται. Όμως, πώς είναι δυνατόν; Έλα, πες μου!

ΦΑΙΔΡΑ: Άσε με, άσε με!

ΠΕΔΡΟ: Κι εσύ, Φαίδρα, εσύ;

ΦΑΙΔΡΑ: Εγώ; Γιατί μπορείς να πιστέψεις…

ΠΕΔΡΟ: Όχι, δεν θέλω να το πιστέψω…, εσύ;

ΦΑΙΔΡΑ: Φαντάσου πόσο έχω παλέψει…, πόσο παλεύω…

ΠΕΔΡΟ: Αχ, ο γιος μου, ο ίδιος μου ο γιος! Αλλά και αυτός έχει παλέψει…, παλεύει…, ναι, ναι, τι άλλο να είναι αυτή η μανία του για το κυνήγι; Με αυτό προσπαθεί να ξεχάσει το πάθος του…, καημενούλης! Πες μου όμως, τι σου είπε;

ΦΑΙΔΡΑ: Μου είπε…, λίγα πράγματα…, σχεδόν τίποτα…

ΠΕΔΡΟ: Αχ όχι, όχι, όχι· είναι δικές σου υποψίες, υποθέσεις, καχυποψίες…, ποιος ξέρει; Γυναικείες ματαιοδοξίες!

ΦΑΙΔΡΑ: Πέδρο!

ΠΕΔΡΟ: Όχι, δεν είναι δυνατόν! Δεν γίνεται!

ΦΑΙΔΡΑ: Δυστυχώς, γίνεται χωρίς να είναι δυνατόν.

ΠΕΔΡΟ: Και εσύ, Φαίδρα, εσύ;

ΦΑΙΔΡΑ: Δεν σου είπα ότι παλεύω…

ΠΕΔΡΟ: Αλλά γιατί;

ΦΑΙΔΡΑ: Εν τέλει είναι ο γιος σου, ο γιος μου…

ΠΕΔΡΟ: Πάω να τον φωνάξω για να εξηγηθεί εδώ, οι τρεις μας αυτοπροσώπως…

ΦΑΙΔΡΑ: Ωχ, μην το κάνεις αυτό!

ΠΕΔΡΟ: Πώς;

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι, άφησέ τον!

ΠΕΔΡΟ: [Καλεί.] Ε, κι εσύ;

ΦΑΙΔΡΑ: Καλά, φώναξέ τον. [Κατ’ ιδίαν.] Δώσε μου δυνάμεις, Παναγία των Παθών!

ΠΕΔΡΟ: [Στην υπηρέτρια που εμφανίζεται.] Να έρθει ο Ιππόλυτος! Τώρα θα ξεκαθαριστούν όλα. Είναι τρομερό…, δεν γίνεται!

ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ

Οι παραπάνω και ο Ιππόλυτος.

Ο Ιππόλυτος μπαίνει κατηφής· η Φαίδρα κρύβει πρώτα τα μάτια της με τα χέρια, αλλά μετά στηρίζει το πρόσωπό της στις παλάμες της και τον κοιτάζει επίμονα.

ΠΕΔΡΟ: Γιατί καταριόσουν τη μητέρα σου, γιε μου; Σωπαίνεις; Έλα, μίλα, γιατί την καταριόσουν;

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Αυτή θα σου πει, όχι εγώ, πατέρα.

ΠΕΔΡΟ: Μου το είπε…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Τότε…

ΠΕΔΡΟ: Τι, δεν αντιτίθεσαι; Δεν το αρνείσαι; Ομολογείς, λοιπόν, το αισχρό σου πάθος;

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Εγώ, πατέρα, ούτε αρνούμαι τίποτα ούτε ομολογώ τίποτα.

ΠΕΔΡΟ: Α, είσαι λοιπόν και υποκριτής; Σε είχα για οτιδήποτε άλλο, εκτός από αυτό· στην οικογένειά μου δεν είχαμε ποτέ…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Και αυτή, γιατί δεν μιλάει αυτή;

ΦΑΙΔΡΑ: Εγώ, Ιππόλυτε, μίλησα, είπα ό,τι είχα να πω, σε εσένα πρώτα, στον πατέρα σου μετά. Δεν μίλησα καθαρά;

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Ναι, πολύ καθαρά!

ΦΑΙΔΡΑ: Δεν σου πρότεινα ειρήνη; Και εσύ επέμεινες στο να φέρεις πόλεμο, εσύ. Είναι μοιραίο, το ξέρω καλά, αλλά…

ΠΕΔΡΟ: Είναι τερατώδες, αυτό που συμβαίνει εδώ. Όφειλες, γιε μου, πρώτα να με εμπιστευτείς εμένα, να μου ανοίξεις την καρδιά σου…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Συγγνώμη, πατέρα, συγγνώμη!

ΠΕΔΡΟ: Συγγνώμη; Κάποια πράγματα είναι ασυγχώρητα! Και η συγγνώμη προϋποθέτει μετάνοια και μεταμέλεια!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Θα υποστώ ό,τι και αν μου επιβάλεις!

ΠΕΔΡΟ: Δεν μπορούμε πια να ζούμε και οι τρεις κάτω από την ίδια στέγη.

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Θα φύγω από το σπίτι.

ΦΑΙΔΡΑ: Και τι θα πει ο κόσμος;

ΠΕΔΡΟ: Ας πει ό,τι θέλει! Αν και ο κόσμος δεν θα μάθει τίποτα, δεν πρέπει να μάθει τίποτα· αυτό πρέπει να μείνει εδώ, θαμμένο, με εμάς τους τρεις…, διαφορετικά, θα έκανα κάτι που δεν μπορεί να ειπωθεί!

ΦΑΙΔΡΑ: Ω, όχι, όλα θα διορθωθούν…!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Κάποια πράγματα δεν διορθώνονται…

ΠΕΔΡΟ: Πώς; Ώστε επιμένεις; Πήγαινε, Φαίδρα, άφησέ μας μόνους!

ΦΑΙΔΡΑ: Μα, Πέδρο!

ΠΕΔΡΟ: Άφησέ μας, είπα.

ΦΑΙΔΡΑ: Για τον Θεό!

ΠΕΔΡΟ: Άφησέ μας!

Η Φαίδρα φεύγει.

ΣΚΗΝΗ ΕΚΤΗ

Ο Πέδρο και ο Ιππόλυτος.

ΠΕΔΡΟ: [Μετά από σύντομη σιωπή.] Μα, γιε μου, Ιππόλυτε, πώς τόλμησες να κοιτάξεις… να κοιτάξεις και να φιλήσεις έτσι τη μητέρα σου; Πώς δεν δίστασες να της το αποκαλύψεις; Αυτό ήταν το κυνήγι σου; Σωπαίνεις; Άντε, μίλα, έλα εδώ, εμπιστέψου με! Ναι, ναι, είναι μια κακοτυχία, το ξέρω…! Τι; Σωπαίνεις; Δεν το αρνείσαι; Ω, είναι τρομερό αυτό! Τι έκανες, γιε μου, τι έκανες στην ευδαιμονία του πατέρα σου;, κι εγώ που την έφερα στο σπίτι κυρίως για σένα, για σένα, γιε μου, για να έχεις μητέρα…

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Μακάρι να μην την είχες φέρει! Όμως σου ορκίζομαι, πατέρα, ότι είμαι αθώος!

ΠΕΔΡΟ: Αθώος; Αθώος σε τι; Άρα η Φαίδρα λέει ψέματα; Μίλα! Λέει ψέματα; Άρα…, αχ!, την κατηγορείς!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Ποτέ, πατέρα, ποτέ, ποτέ!

ΠΕΔΡΟ: Αθώος; Α, ναι, καταλαβαίνω…, αθώος…, βέβαια! Αυτό μας έλειπε! Αλλά αθώα είναι εκείνη…, εκείνη!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Πατέρα!

ΠΕΔΡΟ: Φύγε και να μην ξαναϊδωθούμε· έτσι θα είναι καλύτερα!

ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ: Πατέρα… Πριν φύγω…

ΠΕΔΡΟ: [Προχωράει προς το μέρος του και μετά διστάζει.] Όχι, όχι, όχι, θα μου έκαιγαν το πρόσωπο! Όχι, φύγε! [Καλύπτει το πρόσωπό του με τα χέρια του και κλαίει. Ο Ιππόλυτος φεύγει με αργά βήματα.]

ΣΚΗΝΗ ΕΒΔΟΜΗ

Ο Πέδρο.

ΠΕΔΡΟ: Αδύνατον! Αυτός, αυτός, ο γιος μου, το μοναχοπαίδι μου! Στοίχισε τη ζωή της μητέρας του, της φτωχιάς και άγιας μητέρας του! Εκείνα τα πρώτα χρόνια, τότε που εγώ επέστρεφα τρομαγμένος στο σπίτι, γιατί φανταζόμουν ότι κάτι θα του είχε συμβεί και μόλις έφτανα και τον έβρισκα να κοιμάται ήσυχα στην κούνια του, έσκυβα για να κολλήσω σχεδόν το αφτί μου στο στόμα του να τον ακούσω να αναπνέει…, ναι, ήταν ζωντανός! Ο γιος μου, ο μοναχογιός μου! Μήπως τιμωρούμαι επειδή του έφερα μητριά, επειδή δεν σεβάστηκα καλύτερα τη μνήμη της άγιας μητέρας του…; Αλλά… ένιωθα τόσο μόνος! Δεν μου έφτανε αυτός! Και γιατί δεν τον πάντρεψα μαζί της; Αχ εγωιστή, εγωιστή! Δεν έκανα υπομονή μέχρι να μου δώσει εγγόνια, ήθελα να έχω κι άλλα παιδιά…, και της Φαίδρας! Δεν τον ήθελα μόνο του! Εξ αιτίας της σάρκας, της αναθεματισμένης σάρκας! Μήπως είναι μια τιμωρία αυτή; Ο γιος μου, ο ίδιος μου ο γιος, ο μοναχογιός μου!

ΣΚΗΝΗ ΟΓΔΟΗ

Η Φαίδρα και ο Πέδρο.

ΦΑΙΔΡΑ: [Μπαίνει.] Τι, έφυγε;

ΠΕΔΡΟ: Ναι, έφυγε. Και ακόμη ορκιζόταν για την αθωότητά του!

ΦΑΙΔΡΑ: Πώς; Τόλμησε να…

ΠΕΔΡΟ: Να αρνηθεί το λάθος του; Να σε κατηγορήσει; Όχι! Ακόμη δεν έφτασε εκεί· είναι ακόμη γιος μου! Έλα όμως, Φαίδρα, κοίταξέ με στα μάτια, έτσι! Είναι αλήθεια;

ΦΑΙΔΡΑ: Ναι, είναι αλήθεια!

ΠΕΔΡΟ: Κι εσύ, Φαίδρα, εσύ;

ΦΑΙΔΡΑ: Σου είπα ότι παλεύω…

ΠΕΔΡΟ: Μα γιατί;

ΦΑΙΔΡΑ: Για να δαμάσω τη μητρική μου καρδιά!

ΠΕΔΡΟ: Εσύ πριν…, τέλος πάντων, πριν από αυτή την ερωτική εξομολόγηση, δεν είχες αντιληφθεί τίποτα;

ΦΑΙΔΡΑ: Πάει καιρός…

ΠΕΔΡΟ: Και γιατί δεν μου το είπες;

ΦΑΙΔΡΑ: Περίμενα ότι ο χρόνος…, ο αγώνας…

ΠΕΔΡΟ: Και ενώ το ήξερες δεχόσουν να σε φιλάει, τον φιλούσες… Δεν βλέπεις ότι ήταν σαν να ρίχνεις λάδι στη φωτιά…;

ΦΑΙΔΡΑ: Ναι, αλλά διαφορετικά θα είχα προκαλέσει πρόωρα…

ΠΕΔΡΟ: Πρόωρα; Αυτά τα πράγματα πρέπει να καταπνίγονται πρόωρα. Ο γιος μου, ο ίδιος μου ο γιος! Το μοναχοπαίδι μου! Αυτό, Φαίδρα, πρέπει να είναι μια τιμωρία…

ΦΑΙΔΡΑ: Μια τιμωρία;

ΠΕΔΡΟ: Μια τιμωρία, ναι, επειδή σε έφερα στο σπίτι μου, επειδή θέλησα να κάνω κι άλλα παιδιά μαζί σου, επειδή δεν σεβάστηκα καλύτερα τη μνήμη της μητέρας του, της άγιας μητέρας του…

ΦΑΙΔΡΑ: Ναι, εγώ φταίω, εγώ!

ΠΕΔΡΟ: Πώς; Εσύ; Εσύ φταις;

ΦΑΙΔΡΑ: Ναι, εγώ, που ενέδωσα να έρθω στο σπίτι σου για να καλύψω το κενό που άφησε μια άλλη καλύτερη από μένα· εγώ, που δεν σας άφησα μόνους σας πατέρα και γιο.

ΠΕΔΡΟ: Ποιος φταίει, Φαίδρα, ποιος; Αυτός; Εσύ; Εγώ; Ποιος ξέρει από φταιξίματα; Τι πάει να πει φταίω; Τι είναι το φταίξιμο, μου λες;

ΦΑΙΔΡΑ: [Κοιτάζει στο πάτωμα.] Δεν ξέρω…

ΠΕΔΡΟ: Δεν ξέρεις τι σημαίνει φταίξιμο; Ήταν γυναίκα, γυναίκα αυτή που εισήγαγε την ενοχή στον κόσμο!

ΦΑΙΔΡΑ: Πέδρο!

ΠΕΔΡΟ: Κάποιος έρχεται…

ΦΑΙΔΡΑ: Ο Μαρσέλο, σίγουρα. Αυτός πάντα έρχεται σε ακατάλληλη στιγμή και δεν θέλω να τον δω τώρα…

ΠΕΔΡΟ: Γιατί, Φαίδρα; Ξέρει κάτι; Υποψιάζεται κάτι;

ΦΑΙΔΡΑ: Φεύγω. Θα επιστρέψω αφού φύγει.

Φεύγει.

ΣΚΗΝΗ ΕΝΑΤΗ

Ο Πέδρο και ο Μαρσέλο.

ΜΑΡΣΕΛΟ: Τι; Έφυγε η Φαίδρα;

ΠΕΔΡΟ: Ήθελες να τη δεις;

ΜΑΡΣΕΛΟ: Ως γιατρός, να δω πώς είναι…

ΠΕΔΡΟ: Ταραγμένη…, βλέπεις…, στενοχώριες…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Ναι, και επίσης λόγω κληρονομικότητας μία νευροκαρδιολογική…

ΠΕΔΡΟ: Τι, λέγε, τι; Όταν σου μίλησα για τα συμπτώματά της…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Εγώ δεν είμαι εξομολογητής, είμαι γιατρός, Πέδρο.

ΠΕΔΡΟ: Πες μου όμως, εσύ είσαι ο καλύτερός μου φίλος, εσύ…, αλήθεια δεν είναι; Εσύ είσαι σαν αδελφός μου…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Σαν, πάλι σαν… Ησύχασε, Πέδρο, γιατί σήμερα δεν είσαι καλά…

ΠΕΔΡΟ: Όχι, δεν είμαι!

ΜΑΡΣΕΛΟ: Σε ξέρω και όταν είσαι έτσι δεν πρέπει να θέλουμε να θίξουμε κάποια πράγματα…

ΠΕΔΡΟ: Τι πράγματα;

ΜΑΡΣΕΛΟ: Πού να ξέρω…, οικογενειακά πράγματα…, ιδιωτικά…

ΠΕΔΡΟ: Όμως εσύ ξέρεις, εσύ…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Εγώ το μόνο που ξέρω είναι πως, αντίθετα από ό,τι συνήθως, είσαι εκτός εαυτού, πως η γυναίκα σου είναι εκτός εαυτού επίσης εδώ και κάμποσο καιρό και πως ο γιος σου ζει πιο κλεισμένος στον εαυτό του από ποτέ· σου φαίνεται πως ξέρω λίγα;

ΠΕΔΡΟ: Μα δεν ξέρεις τίποτα παραπάνω;

ΜΑΡΣΕΛΟ: Ούτε και οφείλω. Και αρκετά με αυτό. Ας αλλάξουμε θέμα.

ΠΕΔΡΟ: Ας αλλάξουμε θέμα…, ας αλλάξουμε…, και μπαινοβγαίνεις εδώ σαν στο σπίτι σου… Ω, αυτή η εν μέρει οικειότητα…!

ΜΑΡΣΕΛΟ: Τότε να πηγαίνω…

ΠΕΔΡΟ: Πού να ξέρω κι εγώ…, όχι, έλα, έλα, σε χρειάζομαι, χρειάζομαι εδώ μέσα κάποιον από έξω, άκου. Δεν είμαι καλά, όχι! Δεν ξέρω τι συμβαίνει γύρω μου. Εσύ ξέρεις; Αλλά μην το πεις, ε;, αν το ξέρεις, μην το πεις! Να μην το ξέρει κανείς, ούτε κι εσύ ο ίδιος! Όχι, δεν ξέρω τι λέω. Ας μιλήσουμε για κάτι άλλο.

ΜΑΡΣΕΛΟ: Ναι, αυτό είναι το καλύτερο. Ο Ιππόλυτος;

ΠΕΔΡΟ: Ο Ιππόλυτος, άλλο θέμα! Τι; Τι ξέρεις για τον Ιππόλυτο; Άντε, λέγε, τι ξέρεις γι’ αυτόν;

ΜΑΡΣΕΛΟ: Για τον γιο σου; Για τον γιό σου δεν μπορώ να ξέρω σχεδόν τίποτα. Δεν χρειάζεται τις υπηρεσίες μου.

ΠΕΔΡΟ: Έτσι πιστεύεις;

ΜΑΡΣΕΛΟ: Γιατί δεν πρέπει να το πιστεύω; Ο γιος σου είναι υγιής, εντελώς υγιής· είναι ο μόνος υγιής του σπιτιού. Χάρη στον αγρό.

ΠΕΔΡΟ: Και στα μυαλά του;

ΜΑΡΣΕΛΟ: Τελείως καλά. Ο γιος σου είναι ένας από τους πιο ισορροπημένους, πιο κύριους του εαυτού τους, πιο ήρεμους, πιο υγιείς ανθρώπους που γνωρίζω. Λίγοι γονείς είναι τόσο τυχεροί όσο εσύ…

ΠΕΔΡΟ: Λοιπόν, κοίτα, Μαρσέλο, έχω λόγους να πιστεύω ότι δεν είναι καλά στα μυαλά του.

ΜΑΡΣΕΛΟ: Αυτός που δεν είναι καλά στα μυαλά του είσαι εσύ, και αυτή η υποψία σου μου το επιβεβαιώνει.

ΠΕΔΡΟ: Είναι γιατί δεν ξέρεις…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Μπορεί αυτός που δεν ξέρει να είσαι εσύ…

ΠΕΔΡΟ: Μίλα πιο καθαρά, Μαρσέλο, χωρίς γρίφους!

ΜΑΡΣΕΛΟ: Γρίφοι είναι οι δικοί σου, Πέδρο. Και σε αφήνω. Όπου υπάρχουν αινίγματα εγώ είμαι περιττός· δεν είμαι συμβατός με τη Σφίγγα. Σε αφήνω. Ήρθα σε ακατάλληλη στιγμή. Αντίο.

ΠΕΔΡΟ: Όχι, όχι, μείνε!

ΜΑΡΣΕΛΟ: Δεν μένω· ενοχλώ. Τα λέμε σύντομα.

ΠΕΔΡΟ: Και γι’ αυτό, Μαρσέλο, ξέρεις, γι’ αυτό…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Για ποιο;

ΠΕΔΡΟ: Γι’ αυτό που δεν ξέρεις, ούτε λέξη, ε; Ούτε λέξη!

ΜΑΡΣΕΛΟ: Πέδρο!

ΠΕΔΡΟ: Διαφορετικά…, διαφορετικά…, τέλος πάντων, δεν ξέρω, πήγαινε! [Του πιάνει το χέρι.] Δεν ξέρεις τίποτα, τίποτα, τίποτα…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Ξέρω πάρα πολλά χωρίς να ξέρω τίποτα…

ΠΕΔΡΟ: Για το αίνιγμα…, ούτε λέξη! Διαφορετικά…

ΜΑΡΣΕΛΟ: Αντίο!

Φεύγει.

ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ

Ο Πέδρο.

ΠΕΔΡΟ: Τι κόλαση! Μήπως ξέρει κάτι; Μήπως υποψιάζεται κάτι; Μην είμαι όμως εγώ, εγώ ο ίδιος που με εκθέτω; Θα πρέπει να απαγορεύσω σε όλον τον κόσμο να έρχεται σε ετούτο το σπίτι. Μια φυλακή…, ένα μνήμα… Να μην το μάθει κανείς, να μην το υποψιαστεί ή να το μυριστεί κανείς, να μην το μαντέψει κανείς. Πρώτα απ’ όλα η τιμή μας!

Φεύγει.

ΣΚΗΝΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ

Η Φαίδρα.

ΦΑΙΔΡΑ: [Μπαίνει.] Αχ, έφυγαν και οι δύο! Τι έκανα; Ήμουν τρελή, τρελή, δεν ξέρω τι κάνω στον εαυτό μου…

ΣΚΗΝΗ ΔΩΔΕΚΑΤΗ

Η Φαίδρα και η Ρόζα.

ΡΟΖΑ: [Από την πόρτα.] Κυρία…

ΦΑΙΔΡΑ: Πέρασε, Ρόζα, πέρασε. [Κατ’ ιδίαν.] Έτσι δεν θα είμαι μόνη… με τον εαυτό μου.

ΡΟΖΑ: Θα ήθελα να σας πω…

ΦΑΙΔΡΑ: Μίλα χωρίς να φοβάσαι, τι;

ΡΟΖΑ: Αφού δεν μου ξαναείπατε τίποτα για εκείνο…

ΦΑΙΔΡΑ: Για ποιο; Για ποιο δεν σου είπα; Έλα, μίλα!

ΡΟΖΑ: Μα δεν θυμάστε, κυρία;

ΦΑΙΔΡΑ: Τι είναι που δεν θυμάμαι; Άντε, λέγε!

ΡΟΖΑ: Να…, για να μας παντρέψετε…

ΦΑΙΔΡΑ: Ααα! Ναι, ναι, να με συγχωρείς, Ρόζα, βέβαια! Δεν το θυμόμουν πια! Βλέπεις, με τόσα πράγματα και με αυτό το φτωχό μου κεφάλι… Λοιπόν, τι; Συνεχίζετε να θέλετε να σας παντρέψω εγώ;

ΡΟΖΑ: Εμείς; Αυτό θέλουμε να ξέρουμε, αν συνεχίζετε να θέλετε εσείς…

ΦΑΙΔΡΑ: Εγώ; Κοίτα λοιπόν, Ρόζα, δεν είναι γιατί κάνω πίσω, όχι!, όχι!, όχι! Εγώ δεν είμαι από αυτές που κάνουν πίσω, όχι!, το καταλαβαίνεις; Εγώ όταν λέω κάτι το κρατάω, να ξέρεις. Ναι, το κρατάω…

ΡΟΖΑ: Μα γιατί μήπως το αμφισβήτησα εγώ;

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι, όχι, εσύ δεν το αμφισβήτησες, όχι, εσύ όχι! Εντάξει λοιπόν, ναι, θα είμαι αν θέλετε κουμπάρα στον γάμο σας, αλλά μου φαίνεται ότι δεν σας συμφέρει…

ΡΟΖΑ: Εμάς;

ΦΑΙΔΡΑ: Όχι, δεν σας συμφέρει. Εγώ θα έφερνα κακοτυχία στον γάμο σας· θα ήσασταν δυστυχισμένοι· εγώ έχω κακό χέρι, πολύ κακό χέρι…

ΡΟΖΑ: Ενδοιασμοί, κυρία…

ΦΑΙΔΡΑ: Δυστυχώς όχι!

ΡΟΖΑ: Αφού μου το υποσχεθήκατε…

ΦΑΙΔΡΑ: Αλήθεια είναι, σου το υποσχέθηκα, αλλά από τότε ως εδώ…

ΡΟΖΑ: Ναι, έχω προσέξει ότι η κυρία έχει αλλάξει…

ΦΑΙΔΡΑ: Πώς; Τι; Τι είναι αυτό που έχεις προσέξει; Λέγε!

ΡΟΖΑ: Τίποτα…, τίποτα…

ΦΑΙΔΡΑ: Έλα, λέγε, τι έχεις προσέξει; Πες το!

ΡΟΖΑ: Για τον Θεό, με τρομάζετε…!

ΦΑΙΔΡΑ: Σε τρομάζω; Εγώ; Γιατί; Άντε, μίλα!

ΡΟΖΑ: Όχι, όχι, δεν μπορώ να μείνω άλλο σε αυτό το σπίτι!

Φεύγει γρήγορα.

ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ ΤΡΙΤΗ

Η Φαίδρα μόνη.

ΦΑΙΔΡΑ: [Κάνει μία κίνηση για να ακολουθήσει τη Ρόζα, αλλά σταματάει.] Ουφ! Για μια υπηρέτρια! Είμαι τρελή, εντελώς τρελή! Εγώ η ίδια προδίδω τον εαυτό μου. Δεν μπορώ να συνεχίσω έτσι· πρέπει να το λήξω και να το λήξω οριστικά και ολοκληρωτικά. Πρέπει να τους αφήσω ήσυχους και να ησυχάσω και εγώ…, στη μοναδική ησυχία που υπάρχει πια για μένα…, στην ύστατη ησυχία, σε αυτή που δεν τελειώνει, στην αιώνια ησυχία!

_{ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΠΡΑΞΗΣ
[ Στο επόμενο τεύχος η Τρίτη πράξη ]}