______________
Γράμματα από τις Διασπασμένες Πολιτείες της Αμερικής, 6
___________________
Από όλους τους πολιτισμικούς πολέμους που διεξάγει καθημερινά το Ρεπουμπλικανικό καθεστώς στο εσωτερικό των Διασπασμένων Πολιτειών της Αμερικής (όπως κατά του πανεπιστημίου, της ελευθερίας λόγου, της διαφορετικότητας και των συμβόλων), ο πιο σημαντικός είναι κατά της ιστορικής γνώσης και τεκμηρίωσης. Ο πόλεμος αυτός διεξάγεται στο σχολείο, στο μουσείο, στο αρχείο, στο ινστιτούτο, στο βιβλίο, στο διαδίκτυο και αφορά κυρίως την αμερικανική ιστορία.
Θα περίμενε κανείς πως οι συντηρητικές και αντιδραστικές δυνάμεις θα επιχειρούσαν να ξαναγράψουν την κυρίαρχη κριτική και αναθεωρητική ιστορία παρουσιάζοντας καινούρια ευρήματα και αφηγήματα και προωθώντας μια άλλη άποψη ώστε να προτείνουν ένα νέο συλλογικό παρελθόν. Όπως όμως έχουμε δει ξανά και ξανά, δεν διαθέτουν ούτε γνώσεις ούτε ιδέες για να το επιχειρήσουν. (Κατ’ αρχάς οι συντηρητικοί σπάνια γίνονται ιστορικοί!). Έτσι δεν είναι σε θέση να βγάλουν πρωτότυπες μελέτες, ανθολογίες, ταινίες ή μουσικές με εναλλακτικό υλικό. Μπορούν μόνο να ανακυκλώσουν το παλιό – άλλωστε το σλόγκαν του κινήματος είναι ένα μήνυμα επιστροφής (Make America Great Again). Π. χ. μια σημερινή επίσημη τελετή ή εορτή θυμίζει άμεσα αντίστοιχες της ψυχροπολεμικής δεκαετίας του 1950, αν όχι παλαιότερες. Η κρατική πολιτική στην Ρεπουμπλικανική γραμμή της ιστορίας συνοψίζεται στο προεδρικό διάταγμα «Αποκαθιστώντας την αλήθεια και την λογική στην αμερικανική ιστορία» που κυκλοφόρησε το Μάρτιο και αμέσως χαρακτηρίστηκε «Οργουελιανό».
Έτσι το καθεστώς περιορίζεται στο να κάνει μόνο τρία πράγματα. 1) Ζημιογόνο έργο – περικοπές χρηματοδότησης, περιορισμό υποτροφιών, απολύσεις προσωπικού και καταστροφές υλικού που υπονομεύουν παντοιοτρόπως την έρευνα. 2) Απαγορευτικό έργο – απαγόρευση της μελέτης σε αρνητικές πλευρές της αμερικανικής ιστορίας όπως η δουλεία, η αποικιοκρατία, ο ιμπεριαλισμός, ο ρατσισμός, η πατριαρχία, οι διακρίσεις, η φτώχεια και η εκμετάλλευση. Η ιστορία θα πρέπει πλέον να είναι εθνικιστική, εξαιρετιστική, θριαμβευτική, ηρωική και πανηγυρική. 3) Μνημειακό έργο – κιτς σε τεράστιες διαστάσεις και πανταχού παρουσία που εξυπηρετεί την εθνοκεντρική προπαγάνδα. Εδώ ανήκουν η καινούρια πτέρυγα του Λευκού Οίκου, η ανοικοδόμηση του Κέντρου Τραμπ Κέννεντυ, η δημιουργία μιας κολοσσιαίας Αψίδας του Θριάμβου, μιας πανύψηλης Προεδρικής Βιβλιοθήκης, ενός Εθνικού Κήπου Αμερικανών Ηρώων, η πιθανή προσθήκη του Τραμπ στις προτομές Προέδρων στο Όρος Ράσμορ και βεβαίως η αποτύπωση του ονόματος και του πορτραίτου του Προέδρου σε όσο περισσότερες επιφάνειες γίνεται. Η άθλια ποιότητα και η αχαλίνωτη κυκλοφορία αυτών των εμβλημάτων συναγωνίζονται την επικράτηση του κιτς σε παλαιότερα δικτατορικά και κομμουνιστικά καθεστώτα ανά τον κόσμο.
Τα πολιτισμικά φαινόμενα που έχω περιγράψει σε αυτή τη σειρά των έξι άρθρων κυριαρχούν και αυξάνονται στις Διασπασμένες Πολιτείες της Αμερικής, οι οποίες πλέον ζουν σε πολλούς, διαφορετικούς και αρκετά απομονωμένους μικρόκοσμους και εξακολουθούν να είναι πολιτικά, γεωγραφικά, κοινωνικά διχασμένες όπως ήταν ήδη στον Εμφύλιο Πόλεμο (1861-65). Όμως τα άτομα που με διαβάζουν προσεκτικά θα έχουν παρατηρήσει και πάμπολλες ομοιότητες με τις πολιτισμικές διαμάχες που προκύπτουν διαρκώς στον απανταχού (ελλαδικό, κυπριακό και διασπορικό) ελληνισμό για θέματα ιστορίας, ταυτότητας, θρησκείας και γεωγραφίας. Ως συνήθως, μείζονα αμερικανικά ζητήματα γίνονται σύντομα και ελληνικά, αν δεν είναι ήδη. Τα ιστορικά διακυβεύματα, επιχειρήματα και πεδία έχουνε μεγάλες ομοιότητες και μας βοηθούν να καταλάβουμε πως η κουλτούρα στον αιώνα μας αποτελεί τεράστιο χώρο ανταγωνισμού και σύγκρουσης επειδή επηρεάζει αποφασιστικά πώς οι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται και αυτοτοποθετούνται σε έναν παγκοσμιοποιημένο, αβέβαιο και απειλητικό κόσμο.
