ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ
ΜΠΕΝΖΑΜΕΝ ΠΕΡÉ
ΣΤΟΝ ΡΕΝΕ ΑΛÓ
Παρίσι 12 Φεβρουαρίου 1958
Αγαπητέ Ρενέ Αλό,
Σκέφτηκα συχνά, τους τελευταίους μήνες, πόσο είναι κρίμα που οι Βερσαλίες, παρά την προφανή εγγύτητά τους με το Παρίσι, μάς κράτησαν τόσο μακριά. Παλιότερα μπορούσαμε, τουλάχιστον, να συναντηθούμε κάπου, αλλά σήμερα αυτή η δυνατότητα έχει χαθεί, σε σημείο που, εδώ και αρκετούς μήνες, κρατάω ένα βιβλίο που προορίζεται για σάς και διστάζω να το στείλω ταχυδρομικώς, φοβούμενος μήπως καταστραφεί λόγω του όγκου του. Και όμως, είστε ένας από τους λίγους ανθρώπους που χαίρομαι να βλέπω, πολύ περισσότερο καθώς αυτή η χαρά είναι πάντα επωφελής.
Έτσι, δεν μου απομένει παρά να σας γράψω για να αποκαταστήσω τη φιλική μας σχέση. Πόσο, όμως, απεχθάνομαι να γράφω επιστολές! Ιδιαίτερα αυτήν εδώ, καθώς πρέπει να ξεπεράσω κάθε αίσθημα ντροπής και να εκθέσω μια κατάσταση που, μετά από την επιστροφή μου από τις διακοπές, έγινε δραματική. Από εκείνη την ημέρα, ερχόταν η μια αποτυχία μετά την άλλη, με αποτέλεσμα να αναγκαστώ, τον Νοέμβριο, να καταντήσω να ψάχνω για θέση διορθωτή σε τυπογραφείο, προκειμένου να μπορέσω να επιβιώσω ώσπου να έρθουν καλύτερες μέρες. Βρήκα κάπου, αλλά ήταν τέτοιες οι υλικές συνθήκες που η αρτηριακή μου πίεση τον Ιανουάριο ανέβηκε από 16 σε 21. Και, όπως γνωρίζετε, πάσχω από στηθάγχη. Αναγκάστηκα να την σταματήσω και να ψάχνω για κάτι άλλο, το οποίο δεν έχω βρει ακόμα. Άλλωστε οι δυνατότητες είναι πολύ περιορισμένες: απαγορευμένη η δημοσιογραφία, εκτός από τεχνικές δουλειές, το ίδιο και η έκδοση βιβλίων. Τι απομένει λοιπόν; Και όλα αυτά θα ήταν ανεκτά, αφού παρόμοιες δύσκολες καταστάσεις είναι η μοίρα κάθε ανεξάρτητου και επαναστάτη διανοούμενου. Το αποκορύφωμα όμως ήταν αυτό που συνέβη χτες. Μένω σε ένα μικροσκοπικό δωμάτιο, απ’ όπου, κατά την διάρκεια της παραμονής μου στη Βραζιλία,* μου στέρησαν τον αέρα και το φως, χτίζοντας μια καμινάδα που μου ρίχνει μέρα-νύχτα καπνό και αιθάλη. Αυτό ήταν ήδη αφόρητο, χτες όμως ήρθε ένας εκπρόσωπος της υπηρεσίας υγιεινής του Δήμου για να μου ανακοινώσει ότι θεωρεί αυτό το χώρο ανθυγιεινό και ακατάλληλο για κατοικία. Ανθυγιεινό, αυτό το δωμάτιο; Το ήξερα από καιρό, από την δική μου εμπειρία, αλλά αυτή η επίσημη απόφαση θα έχει σαν συνέπεια να με διώξουν από αυτόν το χώρο τον οποίο απλώς ενοικιάζω. Πού να πάω; Εδώ και δέκα χρόνια, ψάχνω μάταια στο Παρίσι για ένα δυάρι με κουζίνα και τουαλέτα (ή μπάνιο), και, στα 59 μου χρόνια, ιδού το αποτέλεσμα επειδή αρνήθηκα να γίνω μπακάλης, όπως τόσοι άλλοι! Βέβαια, υπάρχει πάντα η τελική λύση, αλλά αυτό θα σήμαινε να αποδεχτώ την ήττα μου, και αυτό δεν το θέλω.
Για πολύ καιρό δίσταζα να σας εκμυστηρευτώ όλα αυτά και ίσως να μην το είχα επιχειρήσει αν δεν επέμενε ο Αντρέ.** Μη μου κρατήσετε προπαντός κακία και, εφόσον δεν μπορείτε να κάνετε κάτι, θεωρήστε ότι τίποτε από όλα αυτά δεν γράφτηκε. Δυo λόγια από εσάς όμως θα με χαροποιούσαν.
Τους θερμότερους φιλικούς χαιρετισμούς μου στην κυρία Αλό και σε εσάς.
ΜΠΕΝΖΑΜΕΝ ΠΕΡΕ
17, rue Gramme, Paris XV
* Ο Περέ είχε επισκεφθεί δύο φορές την Βραζιλία και είχε ζήσει εκεί μελετώντας τον πολιτισμό των αυτοχθόνων και αναπτύσσοντας πολιτική δράση. Η πρώτη φορά ήταν από το 1929 έως τις 30 Δεκεμβρίου 1931, οπότε και απελάθηκε λόγω «κομμουνιστικής δραστηριότητας». Η δεύτερη φορά ήταν από τον Ιούνιο 1955 έως τον Απρίλιο 1956, οπότε και πάλι απελάθηκε, σε εφαρμογή της προηγούμενης απόφασης του 1931.
**Εννοεί τον Αντρέ Μπρετόν.
__________________
Ο Benjamin Peret (1899-1959) όταν έστειλε την επιστολή αυτή, τον τελευταίο χρόνο της ζωής του, ήταν ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του υπερρεαλιστικού κινήματος στην Γαλλία. Είχε γνωριστεί με τον Αντρέ Μπρετόν το 1920 και διατήρησε φιλία μαζί του μέχρι το τέλος της ζωής του. Είχε επίσης αναπτύξει πολιτική δράση από τις γραμμές της αριστερής (τροτσκιστικής) αντιπολίτευσης, είχε συμμετάσχει στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, είχε φυλακιστεί τις παραμονές του πολέμου ως κομμουνιστής, και το 1941, είχε φύγει, μέσω Μασσαλίας, στο Μεξικό όπου έζησε μέχρι το 1948 οπότε επέστρεψε στην Γαλλία. Την περίοδο της παραμονής του στο Μεξικό είχε παντρευτεί την ζωγράφο Ρεμέδιος Βάρο. Μετά την επιστροφή του στο Παρίσι ζούσε σε συνθήκες φτώχειας, συνεχίζοντας όμως την λογοτεχνική δραστηριότητα και την πολιτική δράση του μέσα από οργανώσεις της επαναστατικής αριστεράς.
Ο Ρενέ Αλό (René Alleau, 1917-2013) ήταν μηχανικός και ιστορικός. Ασχολήθηκε και δημοσίευσε πολλές μελέτες για την αλχημεία, τον ερμητισμό, τον αποκρυφισμό και τις μυστικές εταιρείες. Κατά την δεκαετία του 1950 υπήρξε συνεργάτης του Αντρέ Μπρετόν στο περιοδικό Medium.
