Η Νέα Υόρκη είναι γνωστή με μια ποικιλία υποκοριστικών, τόσο επίσημων όσο και ανεπίσημων: Το Μεγάλο Μήλο, Χωνευτήρι, Το Κέντρο του Σύμπαντος, Η Πόλη που δεν Κοιμάται Ποτέ, Τσιμεντένια Ζούγκλα κ.λπ. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν δύο ονομασίες που προέρχονται από τα κόμικς και αναφέρονται ευθέως σε αυτήν. Και στις δύο περιπτώσεις η Νέα Υόρκη εκπροσωπείται από τις δύο «αντ’ αυτής μεγαλουπόλεις στον παγκόσμιο χάρτη των κόμικς: την ηλιόλουστη Μητρόπολη του Σούπερμαν και τη σκοτεινή Γκόθαμ Σίτι του Μπάτμαν. Αμφότερες διαφορετικές και με ξεχωριστούς πρωταγωνιστές, έχοντας όμως κοινό ―πολεοδομικόϝ παρονομαστή: τη μητρώα Νέα Υόρκη. Πρώτος εμφανίστηκε ο Σούπερμαν. Δημιούργημα των Τζέρι Σίγκελ (σενάριο) και Τζο Σούστερ (σχέδιο) χτύπησε αμέσως την κορυφή των πωλήσεων στις εκδόσεις της DC, όταν ντεμπουτάρισε στο πρώτο τεύχος του Action Comics, τον Απρίλιο του 1938. Με την ελπίδα να επαναλάβουν την επιτυχία του Σούπερμαν, οι Μπιλ Φίνγκερ (σενάριο) και Μπομπ Κέιν (σχέδιο) παρουσίασαν ένα χρόνο αργότερα τον Μπάτμαν. Ο τιμωρός του εγκλήματος μπήκε στις σελίδες του Detective Comics το Μάιο του 1939 και γνώρισε αμέσως επιτυχία ανάλογη με εκείνη του… αντικρυστού υπερήρωα. Καθοριστικό το «αντικρυστός» στο πεδίο της δράσης τους, καθώς η γεωγραφική τοποθεσία της πόλης του ενός βρίσκεται ακριβώς απέναντι από την πόλη του άλλου. Στους χάρτες που κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί στις ιστορίες των δύο πρωταγωνιστών, τις πόλεις τους χωρίζουν οι εκβολές του ποταμού Ντελαγουέαρ. Ο ιστορικός ποταμός, ένας από τους 19 που συμμετέχουν στον Συνασπισμό Μεγάλων Ποταμών της Αμερικής, όντως εκβάλλει (και) στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, μια από τις πέντε πολιτείες που καλύπτει η λεκάνη απορροής του ποταμού. Αυτό, φυσικά, δεν είναι το μοναδικό πιστοποιητικό της ―υπαρκτής― μεγαλούπολης στις χάρτινες αντανακλάσεις της στα δύο κόμικς.
Η Μητρόπολη έγινε δημοφιλής ως η έδρα και προνομιακός χώρος δράσης Σούπερμαν. Χρησιμοποιήθηκε από τους σεναριογράφους και τους σχεδιαστές της μακροχρόνιας σειράς για να περιγράψει τη Νέα Υόρκη τη μέρα, σε αντίθεση με το αντίπαλο δέος της Γκόθαμ Σίτι, το οποίο συνήθως περιγράφει τη Νέα Υόρκη τη νύχτα. Όμοια με πολλές άλλες φανταστικές πόλεις στο σύμπαν της DC, η τοποθεσία της Μητρόπολης ποικίλλει σημαντικά με τα χρόνια, ωστόσο απεικονίζεται συνήθως ως μια μεγαλούπολη στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο συν-δημιουργός και σχεδιαστής του Σούπερμαν, Τζο Σούστερ, διαμόρφωσε τον ορίζοντα της Μητρόπολης με μοντέλο το Τορόντο του Καναδά, όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια. Από τότε όμως, το μοντέλο εξελίχθηκε, για να γίνει τελικά ένα φανταστικό ανάλογο της Νέας Υόρκης. Εγκολπώθηκε, μάλιστα, την πραγματική ιστορία της πόλης: Η ίδρυσή της, σε ένα «παρελθοντολογικό» επεισόδιο της σειράς, μιμείται εκείνη της Νέας Υόρκης ως προς τον τρόπο που οι Σουηδοί άποικοι απόκτησαν το νησί (Νέα Τροία αντί Μανχάταν στο κόμικς), με αντάλλαγμα κάποια μπιχλιμπίδια. Οι συγκλίσεις δεν σταματούν εδώ. Πολεοδομικά, η Μητρόπολη ακολουθεί το μοντέλο της Νέας Υόρκης, καθώς αποτελείται από έξι δήμους, με τον μεγαλύτερο να είναι της Νέας Τροίας. Καθένας από τους δήμους έχει το δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα και ατμόσφαιρα, αν και όλοι μοιάζουν και μιμούνται κάποια μέρη της Νέας Υόρκης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Νέα Τροία: εντυπωσιακοί ουρανοξύστες και πολυσύχναστες λεωφόροι, με τα τσιμεντένια και ατσάλινα κτήρια της πόλης να υψώνονται σε ιλιγγιώδη ύψη. «Η αρχιτεκτονική του 1930 τεντώθηκε σαν λάστιχο», γράφει ο Αρτ Γουάλας στο βιβλίο του The Art of Superman Returns. Ο ουρανοξύστης του Ημερήσιου Πλανήτη είναι το πιο αναγνωρίσιμο οικοδόμημα στον ορίζοντα της πόλης. Βρίσκεται στην καρδιά της Νέας Τροίας και είναι ιδιαίτερα γνωστό για την υδρόγειο σφαίρα με το λογότυπο του οργανισμού στην κορυφή. Είναι το πολυώροφο κτίριο όπου εργάζεται ο Κλαρκ Κεντ, τις ώρες που δεν περιπολεί ή επεμβαίνει από αέρος. Ακολουθώντας την εξέλιξη των μέσων ενημέρωσης στην εκδοτική διαδρομή της σειράς, ο Ημερήσιος Πλανήτης έγινε από εφημερίδα τηλεοπτικός σταθμός, αλλάζοντας ταυτόχρονα την επαγγελματική ιδιότητα των Κλαρκ Κεντ (τηλεοπτικός ρεπόρτερ), Λόις Λέιν (τηλεπαρουσιάστρια) και Τζίμι Όλσεν (συνεργάτης, πλέον, διεθνούς φωτογραφικού πρακτορείου). Άλλοι εξέχοντες ουρανοξύστες της Μητρόπολης περιλαμβάνουν το Έμπερορ Μπίλντινγκ (παρήχηση του Εμπάιρ Στέιτ Μπίλντινγκ) το Νιουστάιμ Μπίλντινγκ, έδρα του ομώνυμου περιοδικού και προφανής αναφορά (με σύμπτυξη) των νεοϋορκέζικων περιοδικών Νιουσγουίκ και Τάιμ. Εκτός από το εμπορικό κέντρο, αξιοσημείωτες περιοχές της Νέας Τροίας περιλαμβάνουν (κατ’ εικόνα και ομοίωση) την Τσάιναταουν, τη Μικρή Βοημία (αντί Ιταλία), που επίκεντρο των τεχνών της Μητρόπολης, καθώς και το ακριβές αντίγραφο της Τάιμς Σκουέρ: την πλατεία Γκλενμόργκαν.
Οι διαφορές μεταξύ Μητρόπολης και Γκόθαμ Σίτι είναι τόσες, όσες και οι διαφορές μεταξύ των δύο υπερηρώων. Σε αντίθεση με τη Μητρόπολη, που σχεδόν πάντα απεικονίζεται ως μια καθαρή, ζεστή και πλούσια πόλη, η Γκόθαμ Σίτι απεικονίζεται ως ένα σκοτεινό μέρος γεμάτο έγκλημα, βρωμιά και διαφθορά. Ο επί μακρόν σεναριογράφος του Μπάτμαν, Ντένις Ο’Νιλ, έχει πει ότι η Μητρόπολη είναι η Νέα Υόρκη πάνω από την 14η οδό, μια ζεστή ανοιξιάτικη μέρα, και ότι η Γκόθαμ Σίτι είναι η Νέα Υόρκη κάτω από την 14η οδό, έντεκα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα, την πιο κρύα νύχτα του Νοέμβρη. Η προέλευση της ονομασίας της Μητρόπολης έχει γίνει γνωστή από τους ίδιους τους δημιουργούς του Σούπερμαν, λέγοντας ότι την εμπνεύστηκαν από την ομότιτλη ταινία του Φριτς Λανγκ που είχε κυκλοφορήσει ένα χρόνο νωρίτερα (και η οποία, με τη σειρά της, απέδωσε οπτικά τις εντυπώσεις του Γερμανού σκηνοθέτη στη θέα του Μανχάταν από το υπερωκεάνειο που τον μετέφερε). Η ονομασία της Γκόθαμ Σίτι έχει εντελώς διαφορετική ρίζα, πάει πολύ πιο πίσω χρονικά και συνδέεται, παραδόξως, με τη χαζομάρα και την ηλιθιότητα κάποιων ανθρώπων. Αυτουργός του ονόματος υπήρξε ένας συγγραφέας, βιογράφος, ιστορικός και διπλωμάτης των αρχών του 19ου αιώνα; Ο Ουάσινγκτον Ίρβινγκ, πιο γνωστός από το βιβλίο του Ριπ Βαν Ουίνκλ (1819). Το 1807, παρέα με τα αδέλφια του, ο Ίρβινγκ εξέδωσε, σε ακανόνιστα χρονικά διαστήματα, ένα σατιρικό περιοδικό για την κουλτούρα και τον χαρακτήρα των Νεοϋορκέζων. Σε ένα τεύχος, ο Ίρβινγκ ανέφερε για πρώτη φορά τη Νέα Υόρκη με το όνομα Γκόθαμ. Όχι για καλό λόγο, αφού η λέξη αυτή αναφερόταν στην υποτιθέμενη βλακεία των κατοίκων του Γκόθαμ, ενός χωριού στο Νότιγχαμσαϊρ της Αγγλίας. Επιπροσθέτως, το όνομα Γκόθαμ προέρχεται από αρχαία αγγλική λέξη που σημαίνει «σπίτι κατσικιών».
Η ιστορία της Γκόθαμ Σίτι θυμίζει την ιδρυτική ιστορία της Μητρόπολης. Σε μια αναδρομή που επιχείρησε ο σεναριογράφος της σειράς, Άλαν Μουρ, όρισε τη θεμελίωση της πόλης το 1635, από μια ομάδα αποίκων, επίσης Σουηδών όπως οι συμπατριώτες τους στη Μητρόπολη. Μοναδική και ουσιώδης διαφορά ήταν ότι αυτοί κατέφυγαν στην Αμερική εξαιτίας θρησκευτικών διωγμών, ενώ οι απέναντι κατέφθασαν για εμπορικούς (και μόνο) λόγους. Οι ιδρυτές της μελλοντικής Γκόθαμ Σίτι δημιούργησαν ένα μικρό οικισμό, ονομάζοντας την περιοχή Οχυρό Αδόλφος, προς τιμή του Σουηδού βασιλιά Γουστάβου Αδόλφου. Το οχυρό, μαζί με την ευρύτερη περιοχή της Νέας Ολλανδίας, παραχωρήθηκε αργότερα στους Βρετανούς, οι οποίοι το μετονόμασαν Γκόθαμ Σίτι, αγνοώντας, προφανώς, το λαϊκό μύθο της χώρας τους περί της ηλιθιότητας κάποιων κατοίκων.
Από την αρχή της ιστορίας του Μπάτμαν, η ζωή της πόλης συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα και τη διαφθορά. Ήδη από το πρώτο τεύχος, ο ανήλικος ―ακόμα― πρωταγωνιστής γίνεται αυτόπτης και ανήμπορος μάρτυρας της δολοφονίας των γονιών του από ένα κακοποιό. Η Γκόθαμ Σίτι έχει γίνει μια σημαντική τοποθεσία στο σύμπαν της DC, με πολλούς χαρακτήρες από άλλες σειρές (μεταξύ των οποίων ο γείτονας Σούπερμαν) να την επισκέπτονται κατά περιόδους. Στο πέρασμα των δεκαετιών, οι σχεδιαστές της σειράς έχουν αλλάξει πολλά στην εικόνα της πόλης, συμπεριλαμβανομένης της αρχιτεκτονικής της. Συχνά, βασίζουν την οπτική της ταυτότητα σε διάφορα αρχιτεκτονικά και καλλιτεχνικά στυλ που άφησαν το διαχρονικό αποτύπωμά τους στη Νέα Υόρκη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα τεράστια αγάλματα σε Αρτ Ντεκό και Αρτ Νουβό (Νταρκ Ντεκό και Νταρκ Νουβό, σύμφωνα με το κόμικς) που κυριαρχούν στους δημόσιους χώρους, ή τα πολυεπίπεδα αετώματα στους καθεδρικούς ναούς, από το ύψος των οποίων συνηθίζει να εποπτεύει την πόλη ο Σκοτεινός Ιππότης. Στις παρελθοντολογικές αναφορές του κόμικς, ένας άνθρωπος, κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, έπαιξε βασικό ρόλο στη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής της Γόθαμ Σίτι. Ήταν ο δικαστής Σόλομον Γουέιν, μακρινός πρόγονος του Μπρους Γουέιν/Μπάτμαν. Η επιθυμία του για την οικοδόμηση της πόλης απέκτησε βάση, όταν συνάντησε το νεαρό αρχιτέκτονα Σάιρους Πίνκνι. Σύμφωνα με την ιστορία, ο μαικήνας δικαστής ανέθεσε στον πολλά υποσχόμενο αρχιτέκτονα να σχεδιάσει και να κατασκευάσει τις πρώτες δομές στυλ «Γκόθαμ» στην καρδιά της πόλης, εκεί που αργότερα θα γινόταν το οικονομικό κέντρο. Αυτό το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στυλ, που αποτέλεσε σήμα κατατεθέν της Γκόθαμ Σίτι, δεν προέκυψε από τη φαντασία των σχεδιαστών. Αποτελεί ευθεία αναφορά στη Νεογοτθική Αρχιτεκτονική, τόσο σε στυλ όσο και σε ιστορικό συγχρονισμό με την εποχή του Σόλομον Γουέιν (μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, η γοτθική αναβίωση είχε γίνει το κατεξοχήν αρχιτεκτονικό στυλ στον δυτικό κόσμο). Όμοια με την Μητρόπολη, η Γκόθαμ Σίτι περιλαμβάνει πολυάριθμες περιοχές και γειτονιές με ποικίλα χαρακτηριστικά, όπως το πλούσιο Γκόθαμ Χάιτς, η βιομηχανική περιοχή Μπέισαϊντ, το γεμάτο εγκληματικότητα Ιστ Εντ με περιοχές όπως το Κράιμ Αλέι και το Μπάουερι (συνώνυμο της αντίστοιχης περιοχής στο Κάτω Μανχάταν), το οικονομικό κέντρο (με τοπόσημο το κτίριο του Χρηματιστηρίου, όμοιο με το ιστορικό νεοκλασικό κτίριο του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης), το Γκόθαμ Πάλισεϊντς που επικεντρώνεται στην ψυχαγωγία (βλ. Μπροντγουέι), την έρημη περιοχή Σόμερσετ που φιλοξενεί το Άσυλο Άρκαμ (με επιφανέστερο τρόφιμο τον Τζόκερ) κ.ά.
Oι δύο χάρτινες μεγαλουπόλεις μοιάζουν σε πολλά, παρά τις εμφανείς κατά τα άλλα διαφορές τους, αφού τυγχάνει να είναι δίδυμες αδερφές της Νέας Υόρκης. Σε ένα κόμικς, μάλιστα, της σειράς Seven Soldiers of Victory, η Νέα Υόρκη αναφέρεται ως «Πόλη της Σταχτοπούτας», με την Μητρόπολη και την Γκόθαμ Σίτι να ονομάζονται «άσχημες θετές αδερφές της». Όσο όμοιες είναι, λόγω συγγένειας εξ αίματος οι δύο πόλεις, τόσο διαφορετικές αποδεικνύονται στα βασικά συστατικά τους. Η Μητρόπολη αντιπροσωπεύει την ελπίδα, την πρόοδο και ένα λαμπρό μέλλον, με μια φωτεινή, μοντέρνα αισθητική και έναν γενικά ευημερούντα, αν και ενίοτε διεφθαρμένο, πληθυσμό (βλέπε Λεξ Λούθορ). Η Γκόθαμ Σίτι, αντίθετα, ενσαρκώνει μια σκοτεινή, γοτθική ατμόσφαιρα, που χαρακτηρίζεται από διαφθορά, νουάρ θεματολογίες και έναν συνεχή αγώνα κατά του εγκλήματος. Ενώ η Μητρόπολη έχει μια αισιόδοξη φουτουριστική όψη, η Γκόθαμ Σίτι είναι σκοτεινή και «παλαιάς κοπής». Οι βασικές διαφορές των δύο πόλεων καταγράφηκαν σε ένα πίνακα που δημοσίευσε πριν λίγα χρόνια η DC, με τα ακόλουθα (συγκριτικά) στοιχεία:
Μητρόπολη
Ατμόσφαιρα: Φωτεινή, μοντέρνα και αισιόδοξη. Διαθέτει κομψούς ουρανοξύστες και συχνά απεικονίζεται ως κέντρο καινοτομίας και προόδου.
Ποσοστό Εγκληματικότητας: Γενικά χαμηλότερο από εκείνο της Γκόθαμ Σίτι, αν και βιώνει ένα μερίδιο από τους δικούς της υπέρ-κακούς, όπως ο Λεξ Λούθορ.
Κοινότητα: Ποικιλόμορφη και χωρίς αποκλεισμούς, με έμφαση στην πρόοδο και στη συμμετοχή της κοινότητας.
Πολιτιστικά Στοιχεία: Στεγάζει πολυάριθμα πολιτιστικά ιδρύματα, πάρκα και δημόσιες εκδηλώσεις, ενισχύοντας το αίσθημα κοινότητας και αστικής υπερηφάνειας.
Γκόθαμ Σίτι
Ατμόσφαιρα: Σκοτεινή, σκληρή, με μια νουάρ αισθητική, που αποτυπώνεται στη γοτθική αρχιτεκτονική της.
Ποσοστό Εγκληματικότητας: Γενικά υψηλό, με το οργανωμένο έγκλημα, τη διαφθορά και τους υπέρ-κακούς όπως ο Τζόκερ και ο Πιγκουίνος να αποτελούν κοινές απειλές.
Κοινότητα: Ισχυρό αίσθημα αλληλεγγύης σε ορισμένες γειτονιές, αλλά και σημαντικά κοινωνικοοικονομικά χάσματα.
Πολιτιστικά Στοιχεία: Πλούσια σε τέχνες και πολιτισμό, αλλά συχνά επισκιάζεται από το έγκλημα και τη διαφθορά.
Συμπέρασμα
Επιλέξτε την Μητρόπλη αν: Προτιμάτε ένα πιο ελπιδοφόρο, μοντέρνο περιβάλλον με έμφαση στην καινοτομία και μια γενικά ασφαλέστερη εμπειρία διαβίωσης.
Επιλέξτε την Γκόθαμ Σίτυ αν: Εκτιμάτε μια πιο περίπλοκη, σκοτεινή αφήγηση και απολαμβάνετε τη γοητεία μιας πόλης με πλούσια ιστορία και χαρακτήρα, παρά τις προκλήσεις της.
